14/03/2024
DI SẢN VÀ SỨC PHẢN KHÁNG CỦA THỜI TRANG “PUNK”
Chào mừng bạn đến với thế giới sôi động của thời trang punk, nơi cái mới mẻ và sự phản kháng là chủ đạo. Không chỉ là cách ăn mặc, punk còn là một tuyên bố đối lập với những quy tắc và chuẩn mực xã hội thông thường. Xuất hiện vào cuối thập kỷ 1970, hai cái tên không thể thiếu trong việc định hình phong cách này là Vivienne Westwood và Malcolm McLaren. Trong khi McLaren chịu trách nhiệm về âm nhạc, quản lý và quảng bá các ban nhạc như New York Dolls và S*x Pistols, Westwood sẽ mãi mãi được nhớ đến với phần của mình trong việc tạo ra phong cách punk. Trong cuốn tự truyện của mình, Westwood nói rằng đối với cô, thời trang không chỉ đơn thuần là áo quần mà còn là một câu chuyện, một cách để diễn đạt ý tưởng và quan điểm bản thân. Suốt năm thập kỷ, cô không ngừng sáng tạo và chống lại sự chủ quan của xã hội thông qua những ý tưởng lớn lao của mình.Thách thức là một phần không thể thiếu của phong cách punk, và Westwood đã thể hiện điều này thông qua việc tái sử dụng biểu tượng từ lịch sử, văn hóa rock, và thậm chí cả tôn giáo. Bằng cách làm như vậy, cô đã đem lại sự phá cách và phản kháng không ngờ đến cho thị trường thời trang Anh.Kể từ khi Westwood qua đời vào cuối năm 2022, di sản của punk chưa bao giờ rõ ràng đến thế. Hãy cùng Artsy nhìn lại các di sản của Punk nhé:
1.Vivienne Westwood và Malcolm McLaren, áo thun "Two Cowboys", 1975
“Chúng tôi đã nghịch với hình ảnh một cách gợi dục”, McLaren nói về thiết kế của anh và Westood vào đầu những năm 1970. “Nếu nó không liên quan đến tình dục, thì nó liên quan đến chính trị … Đó chỉ là hình ảnh không mấy lịch sự”. Chiếc áo thun "Two Cowboys" này (mặc bởi S*x Pistols) đã gây ra sự chú ý khi một khách hàng đã bị bắt vì mặc nó tại Piccadilly. Anh ta đã bị buộc tội dưới Đạo luật Nạn nhân năm 1824 của Vương quốc Anh vì “hiển thị hình in khiêu dâm ở nơi công cộng”.
2.Naomi Campbell ngã tại show của Vivienne Westwood, Thu/Đông 1993
Naomi Campbell ngã trong show diễn Vivienne Westwood khiến hàng ghế hàng đầu của ngành công nghiệp thời trang đã vô cùng ngạc nhiên- đó là cú ngã duy nhất của nàng báo đen. Siêu mẫu đã bị té ngã bởi một đôi giày giả da cá sấu màu tím cao 9 inch, nhưng cô không bị đánh bại: “Tôi nói với bản thân, ‘Hãy đứng lên và tiếp tục đi.’”Những gì có thể đã là một thảm họa đã kết thúc như một khoảnh khắc thực sự, và một khoảnh khắc mà điều này đã định nghĩa lại cả sự nghiệp của Campbell và Westwood. “Thật đẹp khi bạn ngã, giống như một linh dương,” Westwood nói trong một cuộc trò chuyện năm 2019 với Campbell cho British Vogue. Campbell kể lại cô đã bất ngờ khi cú ngã đó đã tạo ra cho cô nhiều cơ hội mới, bao gồm các nhà thiết kế hỏi liệu cô có ngã cho họ.
3. Gianni Versace, chiếc váy kim ghim, 1994
Biểu tượng chủ yếu của phong trào punk thường là kim ghim an toàn, tượng trưng cho tinh thần tự chủ và sự chống đối. Đối với những người theo đuổi phong cách punk, việc pin và rách quần áo là cách họ thể hiện sự phản kháng và làm nổi bật vấn đề xã hội như nghèo đói. Chiếc váy kim ghim nổi tiếng,do Gianni Versace tạo ra , được Elizabeth Hurley mặc khi ra mắt tại London trong sự kiện Four Weddings and a Funeral năm 1994, đã tạo điểm nhấn đáng chú ý. Nó đánh dấu một trong những lần hồi sinh của phong trào punk, khi những chiếc đính kilt vàng óng ánh kết hợp với thiết kế haute couture, tạo nên sự quyến rũ và phá cách. Gần đây, nó lại trở thành tâm điểm khi nữ minh tinh màn bạc, Anne Hathaway, diện chiếc váy buclé và đính ngọc trai dạng kim ghim tại lễ hội Met Gala 2023.
4.Dior của John Galliano, váy được lấy ý tưởng từ rác, 2006
John Galliano đã liên kết mạnh mẽ với phong cách punk trong thời gian làm việc tại Dior, thường tái hiện các biểu tượng của phong trào này một cách vô cùng thú vị. Chiếc váy túi rác được Kirsten Dunst mặc và được chụp bởi Annie Leibovitz cho tạp chí Vogue vào tháng 9 năm 2006 là một ví dụ điển hình. Đây là một phong cách cao cấp nhưng mang tinh thần DIY, gợi nhớ đến những chiếc túi đen mà các tín đồ mê punk đến từ Anh Quốc đã sử dụng sau các cuộc biểu tình xã hội và các cuộc đình công rác thải vào những năm 1978–1979. Túi rác trong thời trang punk đã được tái hiện bởi nhiều nhà thiết kế khác như Gareth Pugh, Moschino và Maison Margiela, cũng như trong văn hóa đại chúng, như nhân vật Mugatu trong Zoolander, người mô tả “Derelicte” như một phong cách được lấy cảm hứng từ những người vô gia cư, những người lang thang, và những con nghiện ma túy trong thành phố.
5.Một năm kỷ lục về doanh số bán hàng cho Doc Martens, 2022
Thời trang punk đã trở thành xu hướng phổ biến vào đầu những năm 2010, kết hợp với phong cách skater, bao gồm áo hoodie của ban nhạc, đai kim loại hình kim tự tháp, tóc cạp, và quần jean ôm. Với ảnh hưởng từ indie rock và emo, tinh thần phản kháng đã được tái tạo một cách đầy đủ, và các yếu tố chống tiêu dùng của punk đã ở mức độ tĩnh lặng một thời gian. Sự hồi phục của thời trang punk xuất hiện vào đầu những năm 2020, đặc biệt là trong việc tăng trưởng doanh số bán giày của Doc Martens từng năm. Ban đầu là giày làm việc cho cảnh sát và người giao thư, giày cao su nặng nề này đã trở thành biểu tượng punk từ những năm 1970. Thiết kế đơn giản và tiện dụng của chúng, kèm theo sự tự hào về giai cấp công nhân, đã làm tăng doanh số bán hàng lịch sử của Doc Martens, chỉ trong năm 2022.
6.Doja Cat cạo tóc và lông mày trực tiếp trên Instagram, 2022
Di sản của Westwood và phong cách punk không chỉ thể hiện qua thời trang mà còn xuất hiện trong trang điểm, khi các xu hướng gần đây đã dần chuyển hướng về “điên loạn”. Các thương hiệu xa xỉ như Isamaya đã xuất hiện, thách thức các chuẩn mực vẻ đẹp bằng các chiến dịch quảng cáo khắc nghiệt, sử dụng màu nền tối và các lỗ tai trên khuôn mặt để quảng cáo sản phẩm cao cấp. Năm 2022, việc cạo lông mày đã trở thành một xu hướng phổ biến, với số lượng tìm kiếm trên TikTok gần đạt 100 triệu lượt xem. Ca sĩ Doja Cat cũng đã thể hiện việc này trực tiếp trên Instagram vào năm 2022.
7. Demna, Balenciaga Gift Shop, 2022
Khi Balenciaga phát hành hai chiến dịch quảng cáo để quảng bá các sản phẩm mùa lễ 2022 và mùa Xuân/Hè 2023 của mình, một cuộc nổi loạn truyền thông đã nổi lên nhanh chóng như phản ứng. Báo chí và các nhà phê bình truyền thông xã hội đã lên án việc kết hợp các mặt hàng bo***ge như đinh tán và dây đeo cùng với các mẫu trẻ em cầm balô được thiết kế để trông giống như đồ chơi “tình dục””. Trong vòng vài ngày, những gì mạng Internet gọi là “vụ scandal con gấu bông BDSM” đã khiến nhà mốt thời trang này rút lại cả hai chiến dịch và khởi đầu một vụ kiện 25 triệu đô la (sau đó đã bị rút lui). “Chúng tôi mạnh mẽ lên án việc bạo hành trẻ em,” Balenciaga lên tiếng, trong khi giám đốc nghệ thuật Demna giải thích với Vogue rằng “những chiếc túi gấu bông được tham chiếu từ punk và văn hóa DIY.”
8.Harry Styles bởi David Hockney, 2023
“Hãy kể cho tôi nghe về bộ đôi và ngọc trai dành cho nam giới, nó có được ưa chuộng không?” một người phỏng vấn đã hỏi Westwood khi cô giới thiệu bộ sưu tập Thu/Đông 1988–89 của mình với khán giả truyền hình. Bất chấp giọng điệu của người phỏng vấn và tiếng cười chế giễu của khán giả, cô ấy vẫn giữ thái độ điềm tĩnh và trả lời thẳng thừng: “Bạn có thể thấy giám đốc ngân hàng của mình mặc bộ đồ đó sau 5 năm nữa”.Và thực sự, Harry Styles, một ngôi sao văn hóa pop lớn, đã biến việc đeo chuỗi ngọc trai thành đặc điểm nổi bật của phong cách cá nhân. Sự cam kết của anh với tuyên bố thời trang này thậm chí đã được tưởng nhớ qua bức tranh của David Hockney, nơi Styles đeo một chuỗi ngọc trai sáng.”
9.Bộ sưu tập Xuân/Hè 2023 “Heroes” của Marc Jacobs
Bộ sưu tập Xuân/Hè 2023 “Heroes” của Marc Jacobs đã được trình diễn tại Tuần lễ Thời trang New York chỉ vài tháng sau khi Westwood qua đời vào cuối năm 2022. Kiểu tóc bạch kim, cắt ngắn của các người mẫu đã được kết hợp với những viên pha lê lấp lánh, dây kéo tiện dụng và các đôi giày cao gót. Trong bối cảnh áo khoác lộn ngược, nhún cài vào eo và cấu trúc lưng áo tùy chỉnh, Debbie Harry của Blondie ngồi ở hàng ghế hàng đầu, trong khi những “Westwoodisms” của Jacobs đã được thể hiện trong sàn diễn. Buổi trình diễn tôn vinh “Tất cả các anh hùng của chúng tôi trong quá khứ và, các anh hùng trẻ hiện tại” cũng được ghi chú. Jacobs đã thể hiện sự dành riêng và tri ân với câu trích dẫn của Westwood: “Thời trang làm cho cuộc sống trở nên phong phú, và tôi nghĩ rằng đó là một điều tốt đẹp, rộng lượng để làm cho người khác.”
---
✒️ Thực hiện: Thái An