23/12/2025
๐๐๐๐ง๐จ๐ฅ๐ | ๐ก๐๐ ๐๐ ๐๐ฆ๐๐ข ๐ฃ๐ข!
๐ฆ๐ฎ ๐ถ๐น๐ฎ๐น๐ถ๐บ ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐น๐ฎ๐๐ฎ๐ธ ๐ฎ๐ ๐บ๐ฎ๐๐ฎ๐ด๐ฎ๐น ๐ป๐ฎ ๐ธ๐ฎ๐ต๐ถ๐ฟ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ป, ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ฟ๐ผ๐น๐ถ๐ป๐ด ๐ฎ๐ ๐๐ป๐๐ถ-๐๐ป๐๐ถ๐ป๐ด ๐ป๐ฎ๐ด๐ถ๐ด๐ถ๐ป๐ด ๐บ๐ฒ๐ธ๐ฎ๐ป๐ถ๐๐บ๐ผ ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐บ๐ถ ๐๐ฝ๐ฎ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐ธ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ผ๐โ๐ถ๐๐ฎ๐ป๐ด ๐ธ๐๐น๐๐๐ฟ๐ฎ๐ป๐ด ๐ต๐ถ๐ป๐๐ต๐๐ฏ๐ผ๐ด ๐ฎ๐ ๐ฏ๐ถ๐ป๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐น๐๐ธ๐๐ผ๐ ๐ป๐ด ๐ธ๐ฎ๐ธ๐๐น๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ป.
Bandang alas-sais ng gabi, may kumatok sa isang pinto sa eskinita. Tatlong bata, may lata ng gatas na ginawang tambol, sintunado ang gitara, at paulit-ulit ang awit. Pagkatapos ng huling linya, may sandaling katahimikan, hindi agad nagbukas ang pinto. Sa loob, may isang inang nagbibilang ng baryang pambili pa sana ng bigas kinabukasan. Nang magbukas siya, hindi barya ang inabot kundi isang mahinang, โPatawad.โ Hindi ito pagtanggi mula sa kasakiman, kundi mula sa kaparehong kakulangan.
Sa gabing iyon, parehong may umuwing bitbit ang mga bata at ang maybahay: ang bigat ng isang sistemang pare-pareho silang hindi iniligtas.
Hindi ito simpleng tradisyong ipinasa sa bawat henerasyon. Ito'y pamana ng walang puno't dulong kahirapan ng mamamayang Pilipinoโisang katok sa bawat tahanang may kakambal na panaghoy ng "๐ฉ๐ช๐ก๐ค๐ฃ๐."
Isa sa mga paboritong gawain ng mga Pilipino, lalo na ang kabataan, ang pamamasko kung saan nagbabahay-bahay sila upang makahingi ng kaunting bariya o pamasko mula sa mga kapitbahay at kaibigan. Madalas may dalang ibaโt ibang instrumento upang makakanta at makasayaw. Ibaโt iba ang pakulo para lamang makakuha ng mas mataas na halaga ng baryaโito ang kanilang premyo.
Ang pangangaroling ay madalas inilalarawan bilang inosente, masaya, makulay, at puno ng ngiti. Hindi rin maikakaila na ang pangangaroling ay may halaga na lampas sa salaping naibibigay. Isa itong kolektibong ritwalโisang sandali ng ugnayan ng magkakapitbahay, pagsasanay sa pag-awit at pagtatanghal, at paalala na may komunidad pa ring handang makinig. Sa ilang lugar, ito ang iilang pagkakataon na nagkakaroon ng interaksyon ang magkakaibang antas ng pamumuhay. May ligaya rito, may sining, may sama-samang alaala.
Hindi lahat ng nangangaroling ay naghihirap, at hindi lahat ng awit ay panaghoyโngunit sapat na marami ang napipilitang umasa rito upang hindi na maikaila ang mas malalim na sugat na panlipunang nakabalot sa tradisyong ito.
Sa likod ng bawat ngiti habang umaawit ay ang tanong na hindi gustong sagutin ng lipunan: Bakit, para sa napakarami, kailangang manghingi upang may maihain sa noche buena? Kailan naging normal na ang kaligayahan ng Paskoโpara sa ilanโay nakatali sa awa ng iba?
Kapag ang pag-asa ay pana-panahon lamang at nakatali sa awa, nagiging tahimik na kasabwat ang selebrasyon sa pagpapatuloy ng kahirapan. Ang ritwal ay nagiging pansalo sa kakulangan ng estado; ang awit, pamalit sa karapatang hindi naibigay.
Hindi ito basta laro ng mga bata o simpleng pagpapakita ng diwa ng Pasko. Bagamaโt para sa ilan ay nananatili itong selebrasyon, para sa marami ang pangangaroling ay nagiging estratehiya ng pananatiliโisang paraan upang makaraos sa kakulangan ng sistemang dapat sanaโy nagtitiyak ng disenteng buhay. Kapag ang isang pamilya ay umaasa sa baryang unti-unting nakakalap sa mga kalsada upang makapaghain ng tinapay, pansit, o kahit kanin sa malalamig na gabi ng Disyembre, malinaw na may mas malalim na problemang panlipunan na nagtatago sa likod ng awit.
Ang mas masahol, ang desperasyong dulot ng sistematikong kapabayaan ay madalas tinatago sa salitang ๐ฌ๐ถ๐ญ๐ต๐ถ๐ณ๐ข, para bang likas at katanggap-tanggap. ๐๐ถ๐ป๐ฎ๐ด๐ฎ๐๐ฎ๐ป๐ด ๐ฎ๐น๐ถ๐๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ถ๐น๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ป, ๐ฎ๐ ๐ป๐ฎ๐๐ฎ๐๐ฎ๐น๐ฎ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ฎ๐๐ฎ๐ด๐ฎ๐ป๐ด ๐ฑ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ ๐๐ฎ๐ป๐ฎโ๐ ๐ฝ๐ฎ๐ฟ๐ฎ ๐๐ฎ ๐ธ๐ฎ๐๐ฎ๐ฟ๐๐ป๐ด๐ฎ๐ป.
Pilit na tinutunaw ang galit na dapat maramdaman dahil sa kawalan ng trabaho, mababang sahod, kulang na serbisyong panlipunan, at sistemang paulit-ulit na nagtutulak sa mahihirap upang mamalimos sa halip na mabuhay nang may dignidad.
Sa bawat โpatawadโ na ibinubulong mula sa likod ng pintuan, lumilitaw ang isa pang mukha ng pangangaroling: ang katotohanang kahit ang tumatanggi ay kadalasang naghihirap din. Ang pagtanggi ay hindi laging kawalan ng malasakit, kundi pagkilala sa sariling limitasyon. Ngunit sa halip na tanungin kung bakit pareho silang nasa ganitong kalagayan, mas madali para sa lipunan na tawaging โbahagi ng kulturaโ ang eksenang ito.
Ang pangangaroling ay hindi lamang epekto ng kahirapan kundi ay nagiging mekanismong nagpapatuloy dito. Habang patuloy itong niroromantisa bilang โdiwa ng Paskong Pilipino,โ hindi napipilit ang estado at lipunan na harapin ang ugat ng problema. Ang baryang ibinibigay ay pansamantalang lunas, hindi hustisya. Hindi nito binabago ang katotohanang pagsapit ng Enero, babalik ang gutom, kawalan, at pagkakait.
Hindi mali ang kumanta. Hindi mali ang humingi ng tulong. Ang mali ay ang sistemang nagtutulak sa mga mamamayan na iasa ang kanilang kaligtasan sa awa, sa halip na sa karapatan. Ang tunay na diwa ng Pasko ay hindi nasusukat sa dami ng pamaskong naibigay, kundi sa lipunang hindi na kailangang mamalimos para lamang mabuhay.
๐๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ฟ๐ผ๐น๐ถ๐ป๐ด ๐ฎ๐ ๐บ๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป๐ฎ๐๐ถ๐น๐ถ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ฎ๐น๐ฎ๐น๐ฎ ๐ป๐ด ๐ธ๐ฎ๐ฏ๐ถ๐ด๐๐ฎ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐น๐ถ๐ฝ๐๐ป๐ฎ๐ป. ๐๐๐ฎ๐ป๐ด ๐ฎ๐๐ถ๐ ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐๐ฒ๐๐๐ฎ, ๐ธ๐ฎ๐ต๐ถ๐ ๐ต๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐๐ถ๐ป๐ฎ๐๐ฎ๐ฑ๐๐ฎ. ๐๐ ๐ต๐ฎ๐ป๐ด๐ด๐ฎโ๐ ๐ต๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐ป๐ฎ๐๐ถ๐ป ๐ถ๐๐ผ ๐ธ๐ถ๐ป๐ถ๐ธ๐ถ๐น๐ฎ๐น๐ฎ๐ป๐ด ๐ด๐ฎ๐ป๐ผ๐ผ๐ป, ๐บ๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป๐ฎ๐๐ถ๐น๐ถ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐น๐ฎ๐ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฎ๐๐ถ๐ป๐ด ๐๐ฒ๐น๐ฒ๐ฏ๐ฟ๐ฎ๐๐๐ผ๐ป: ๐บ๐ฎ๐ธ๐ถ๐ป๐๐ฎ๐ฏ ๐๐ฎ ๐น๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐, ๐ป๐ด๐๐ป๐ถ๐ ๐ฏ๐๐น๐ผ๐ธ ๐๐ฎ ๐น๐ผ๐ผ๐ฏ. | via Lenin Babilonia / ThePILLARS Publication
Cartoon by Kurt Rosana/ThePILLARS Publication