23/07/2026
"The Drama of Atheist Humanism" ni Henri de Lubac.
Noong 19th at 20th century, maraming matatalinong thinker sa Europe ang nagdesisyon na, "Kailangan nating alisin si God sa picture para talaga tayong umunlad at maging malaya"
Para sa kanila, pumuputol daw sa pakpak ng tao ang paniniwala sa Diyos.
Pero ano ang nangyari nung tinanggal nila ang Diyos? Masyado bang naging maganda ang mundo, o lalo lang tayong nagkagulo at nagkagalit-galit?
The "Tragic Misunderstanding" (Maling Akala sa Diyos)
Noong unang panahon, ang turo ng Simbahan at ng Kristiyanismo ay napakaganda: Ang tao ay ginawa sa "imahe at pagkahawig" ng Diyos (Image and Likeness of God).
Dahil dito, ang tingin sa tao ay may mataas na dignidad. May talino ka, may freewill ka, at may halaga ka na hindi kayang tapatan ng kahit anong pera o ginto. Ang Diyos ang nagbibigay ng dahilan kung bakit espesyal ang tao.
Pero habang tumatagal ang panahon at dahil na rin sa mga pagkakamali ng ilang namumuno sa Simbahan at maling pagkakaintindi ng mga tao, ang pagtingin sa Diyos ay nagbago.
Hindi na Siya tiningnan bilang isang mapagmahal na Ama na nagpapalaya sa atin. Sa halip, tiningnan ang Diyos bilang:
Isang kontrabida na ayaw kang maging masaya.
Isang istriktong pulis sa langit naka-abang sa pagkakamali mo.
Isang hadlang para maging tunay na malaya at maunlad ang tao.
Dito na pumasok ang tinatawag na "Antitheism." Hindi lang ito simpleng "di ako naniniwala sa Diyos."
Galit na galit sila sa ideya ng Diyos at naniniwala silang kailangang puksain ang paniniwala kay God para makaabante ang sangkatauhan.
Si Ludwig Feuerbach, isang German philosopher ang may ideya na ang Diyos ay Imaginary Friend Lang. Na ang Diyos daw ay gawa-gawa lang ng tao.
Ang tao daw ay may mga pangarap na gusto nating maging sobrang mabait, sobrang matalino, at sobrang malakas.
Pero dahil alam nating mahina tayo, kinuha natin 'yung mga magagandang qualities natin at i-p-rin-oject natin paitaas.
Gumawa tayo ng tinatawag na "God", isang imaginary being na nasa langit na binuhos natin lahat ng perfection natin.
Para pa kay Feuerbach, ang relihiyon daw ay parang vampire. Sini-sipsip daw nito ang lakas at ganda ng tao para ibigay sa Diyos. Bawat puri mo raw sa Diyos, ay binababa mo ang sarili mong pagkatao.
Kaya ang reseta niya, "Bawiin natin ang mga papuri kay God. Ang tao na dapat ang maging diyos ng kapwa tao (Homo Homini Deus)."
Dito nakisawsaw si Karl Marx (ang ama ng Komunismo) at sinabi niyang, "Tama si Feuerbach! Kaya lang nag-imbento ng Diyos ang tao kasi sobrang hirap na ng buhay sa mundo!"
Dito nanggaling ang sikat na linya na ang relihiyon daw ay "O***m of the people" (parang gamot o bisyo na pampakalma lang sa naghihirap na tao).
Here comes Friedrich Nietzsche. "Patay na ang Diyos!"
Kung si Feuerbach ay dahan-dahang pinag-aralan alisin ang relihiyon, si Friedrich Nietzsche naman ay pumasok na may dalang martilyo!
Si Nietzsche ang nagsabi ng napakasikat na linya: "God is dead" (Patay na ang Diyos). Ang ibig sabihin ni Nietzsche: "Kinitil na natin ang paniniwala sa Diyos sa ating kultura at lipunan."
Para sa kanya, ang Kristiyanismo daw ay pabor lang sa mga mahihina at duwag (tinawag niyang "slave morality").
Gusto niyang umusbong ang tinatawag niyang "Overman" o "Übermensch" (Superman), ang taong hindi na kailangan ng Diyos, hindi na kailangan ng Bibliya, at siya na mismo ang gumagawa ng sarili niyang tama at mali sa pamamagitan ng kanyang sariling lakas at kagustuhan (Will to Power).
Pero napakalaki ng kapalit nito. Nung sinabi ni Nietzsche na patay na ang Diyos, alam din niyang nagbukas ito ng isang napakadelikadong pinto. Ang Nihilism (ang paniniwala na walang kahulugan ang buhay, walang absolute truth, at walang tunay na tama o mali).
Naisip nina Feuerbach at Nietzsche na kapag tinanggal mo ang Diyos sa eksena, magiging parang mga "Diyos" ang tao—malaya, empowered, at matagumpay. Pero ano ang totoong nangyari sa kasaysayan?
Nangyari ang kabaligtaran! Nung tinanggal ng tao ang Diyos, hindi naging Diyos ang tao... sa halip, naging mukhang hayop o bagay lang ang tao.
Nung ginamit ng Komunismo (Marxism) ang ideya na walang Diyos, ginawa nilang simpleng "tornilyo" o "manggagawa" lang ang tao sa makina ng gobyerno. Milyun-milyong tao ang pinatay at inabuso para lang sa tinatawag na "pantay-pantay na lipunan."
Dekulakization at Forced Collectivization (1929–1933): Para maabot ang "pantay-pantay na lipunan," inagaw ng estado ang lahat ng pribadong lupa at sakahan sa mga magsasaka (Kulaks).
Ang mga tumanggi ay ibinilanggo, pinatay, o inalisan ng pagkain.
Holodomor (1932–1933): Isang gutom na gawa ng tao (man-made famine) sa Ukraine sa ilalim ni Stalin. Dahil kailangang maabot ang quota ng trigo ng estado para sa industriyalisasyon, kinumpiska ng gobyerno pati ang huling butil ng pagkain ng mga magsasaka. Humigit-kumulang 3.5 hanggang 5 milyong Ukrainians ang namatay sa gutom sa loob lamang ng isang taon.
The Great Purge (1936–1938): Pinatay ni Stalin ang humigit-kumulang 700,000 hanggang 1.2 milyong sarili niyang mamamayan (mga intelektwal, manunulat, politiko, at ordinaryong manggagawa) na pinaghinalaang "banta" sa pag-unlad ng sosyalismo.
Sa Ibang Bansa (China at Cambodia)
Great Leap Forward & Cultural Revolution sa China (1958–1976):
Sa ilalim ni Mao Zedong, itinuring na "lumang pamahiin" ang relihiyon at tradisyon. Sa pagsubok na gawing modernong sosyalistang estado ang China sa pamamagitan ng sapilitang kolektibong paggawa, humigit-kumulang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay sa gutom at pang-aabuso.
Khmer Rouge sa Cambodia (1975–1979): Sa pamumuno ni Pol Pot, ginamit ang radikal na ideolohiyang ateistang-komunista. Ipinagbawal ang lahat ng relihiyon (Buddhism, Islam, Christianity). Pinatay nila ang halos 1.5 hanggang 2 milyong tao (25% ng buong populasyon ng Cambodia) sa tinatawag na "Killing Fields"—kasama na ang sinumang may salamin sa mata dahil itinuturing silang "mga intelektwal na nag-iisip para sa sarili sa halip na sumunod lang sa estado."
Nung ginamit naman ng mga pasista at diktador ang ideya ni Nietzsche na "ang malakas ang nasusunod," nagkaroon ng World Wars at ethnic cleansing dahil wala nang itinuturing na banal na buhay.
Bagamat hindi perpektong Nietzschean si Adolf Hi**er o si Benito Mussolini, ginamit ng rehimen ng N**ismo at Pasismo ang mga pinalaking konsepto ni Nietzsche, tulad ng "Will to Power" (Kagustuhang Maghari), ang pag-abolisyon sa tinatawag nitong "mabababang moralidad" (slave morality) ng Kristiyanismo, at ang ideya ng Übermensch (Superman/Master Race).
Ang Pagyurak sa "Banal na Buhay" (Sacredness of Life)
Dahil itinapon ng N**ismo ang Christian humanism (na ang bawat tao ay pantay-pantay dahil nilikha ng Diyos), pinalitan nila ito ng Social Darwinism at Racial Supremacy. Ang malakas lang ang may karapatang mabuhay.
Action T4 Program (Euthanasia Program, 1939–1941): Nagsimula ito bago pa man ang mga concentration camp. Pinatay ng gobyernong N**i ang humigit-kumulang 200,000 hanggang 300,000 ng sarili nilang mamamayan na may intellectual disabilities, physical handicaps, o mental illness. Para sa kanila, ang mga taong ito ay "Lebensunwertes Leben" (mga buhay na walang halaga / "useless eaters") na nagiging pabigat lang sa estado.
Ethnic Cleansing at Ang Holocaust
Ang Shoah / Holocaust (1941–1945): Dahil walang itinuturing na "banal" o may likas na dignidad sa tao sa labas ng kanilang lahi, systematiko at parang pabrika nilang pinatay ang humigit-kumulang 6 na milyong Hudyo (Jews) at humigit-kumulang 5 milyong iba pa (mga Romani/Gypsies, Soviet POWs, mga bakla, at political dissidents) sa mga death camps tulad ng Auschwitz, Treblinka, at Sobibor.
Ginamit ang agham at teknolohiya hindi para magpalaya, kundi para makagawa ng mga gas chamber (Zyklon B) para sa malawakang paglipol.
C. World War II at Total War
Pagsakop sa Europe: Ang paniniwala ng N**ismo na ang lahing A***n ang "Master Race" at ang ibang lahi (tulad ng mga Slavs sa Silangang Europa) ay mga "Untermenschen" (sub-humans) ang nagbigay sa kanila ng justification na sakupin ang Poland, Russia, at iba pang bansa.
Resulta: Ang World War II ang naging pinakamadugong tunggalian sa kasaysayan ng tao, na kumitil ng humigit-kumulang 70 hanggang 85 milyong buhay (sundalo at sibilyan).
Ito ang sinabi ni De Lubac:
"It is not true that man cannot organize the world without God. What is true is that, without God, he can only organize it against man. "(Hindi totoong hindi kayang ayusin ng tao ang mundo nang walang Diyos. Ang totoo, kapag inayos niya ito nang walang Diyos, maayos niya ito PERO LABAN SA TAO).
Madalas nating marinig sa social media ngayon ang mga linyahang:
"I don't need God, I just need to believe in myself."
"Ako ang gumagawa ng sarili kong kapalaran at moralidad."
Mukhang cool pakinggan, 'di ba? Pero ipinapaalala sa atin ng kasaysayan na kapag tinanggal natin ang Transcendent (ang Diyos na lumikha sa atin), nawawalan din ng matibay na pundasyon ang ating dignidad.
Kapag walang Diyos: Ang halaga mo ay nakadepende na lang sa kita mo, sa ganda mo, o sa pakinabang mo sa lipunan.
Kapag matanda ka na, may sakit, o hindi na "productive," madali ka nang itapon kasi wala ka nang "pakinabang."
Pero dahil may Diyos, ang halaga mo ay hindi nakabase sa kakayahan mo, kundi sa katotohanang minahal ka at ginawa ka ng Diyos sa Kanyang sariling imahe.
