05/08/2026
๐๐ข๐๐จ๐ : ๐ฃ๐ฎ(๐ป)๐๐ฎ๐ ๐ป๐ฎ ๐ฃ๐ฎ๐บ๐ฎ๐ป๐๐ฎ๐๐ฎ๐ป
Ni Samantha Lorraine Sampang | La Serein
May mga kuwentong mabilis kumalat, ngunit mayroon ding dumaraan muna sa bigat ng pananagutan bago mailathala.
Noong Hulyo 20, idinaos ang kauna-unahang Filipino Academy of Movie Arts and Sciences (FAMAS) Broadcast Arts Awards kung saan nagtabla sina Ivana Alawi at Kara David bilang โBest Host for Public Serviceโ, habang kinilala rin ang โIvana for Allโ vlog series ni Alawi bilang โBest Public Service Showโ. Naging sentro ng usapan ang pagkilalang ito matapos ilagay sa iisang kategorya ang isang content creator na nakilala sa lawak ng kaniyang impluwensya at isang beteranong mamamahayag na ilang dekada nang naghahatid ng mga kuwentong panlipunan.
Nauunawaan ko kung paanong pareho silang pinagkakatiwalaan ng mga tao; sapagkat ang isang influencer ay may kapangyarihang gamitin ang kaniyang plataporma upang magbahagi ng mga programang umaalalay sa komunidad, habang ang isang mamamahayag naman ay may obligasyong ibalita ang mga impormasyong kinakailangang malaman ng mga mamamayan. Kapwa man may mabuting hangarin, hindi na lamang ito isang simpleng usapin kung sino ang mas karapat-dapat, kundi kung tama bang gamitin ang iisang pamantayan sa dalawang magkaibang uri ng paglilingkod sa taumbayan.
๐ฃ๐ฎ๐ฟ๐ฒ๐ต๐ฎ๐ ๐บ๐ฎ๐ป๐ด ๐ป๐ฎ๐ด๐ฏ๐ถ๐ฏ๐ถ๐ด๐ฎ๐-๐๐ฒ๐ฟ๐ฏ๐ถ๐๐๐ผ ๐๐ฎ ๐ฝ๐๐ฏ๐น๐ถ๐ธ๐ผ, ๐ต๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ถ๐บ๐ฝ๐น๐๐๐ฒ๐ป๐๐๐ฎ ๐๐ฝ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐บ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐ธ๐ฟ๐ฒ๐ฑ๐ถ๐ฏ๐ถ๐น๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ ๐ป๐ฎ ๐ต๐ถ๐ป๐ถ๐ต๐ถ๐ป๐ด๐ถ ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐บ๐ฎ๐บ๐ฎ๐ต๐ฎ๐๐ฎ๐ด.
Ang pagkakaibang ito ay higit na makikita sa proseso ng kanilang trabaho. Nakasaad sa Global Charter of Ethics for Journalists ng International Federation of Journalists (IFJ), ang pandaigdigang gabay ng mga peryodista pagdating sa tungkulin nitong igalang ang katotohanan, beripikahin ang impormasyon, at tiyaking tumpak ang bawat inilalathalang ulat. Maaaring magbahagi ng sariling pananaw o adbokasiya ang isang influencer, ngunit ang isang mamamahayag ay itinatakdang makapaghatid ng impormasyong may sapat na batayan at walang kinikilingan sa lahat ng oras.
Sa tagal ko nang pagsusulat ng balita bilang isang student journalist, natutuhan kong hindi nagsisimula ang isang kuwento sa harap ng kamera. Dumadaan muna ito sa paghahanap ng datos, pakikinig sa magkabilang panig, at paulit-ulit na pagsusuri ng impormasyon. Ito ang bahaging madalas na hindi nakikita ng mga manonood at siyang pinakamainam na pundasyon ng reputasyon ng isang mamamahayag.
Tayong mga tagapagbalita ay humaharap din sa posibilidad ng pag-atake mula sa mga makapangyarihang personalidad at institusyon. Nitong Hulyo 21, naglabas ng opisyal na pahayag ang I-Witness upang depensahan ang dokumentaryo ni Kara David tungkol sa mga Lumad matapos itong kuwestiyunin ng ilang awtoridad ng Armed Forces of the Philippines (AFP). Bagamaโt parehong puwedeng makatanggap ng batikos ang isang content creator at reporter, naiiba ang bigat ng panganib na kaakibat ng pamamahayag dahil sa paglalantad nito ng mga sensitibong usapin.
Sa katunayan, isa itong depiksyon ng mas malawak pang sitwasyon ng midya sa bansa. Ayon sa National Union of Journalists of the Philippines, umabot sa 184 ang naitalang pag-atake laban sa mga mamamahayag, nasyonal man o pangkampus, mula Hulyo 2022 hanggang Abril 2025, kabilang ang red-tagging, cyberattacks, at death threats. Kaya, ang pagtupad sa tungkulin ng pagbabalita ay nangangahulugan ding pagharap sa mga panganib na dala ng paghahanap ng katotohanan.
Higit sa lahat, ang mainam na pagkilala sa pagkakaiba ng isang influencer at reporter ay ipinapakita kung anong uri ng tiwala ang kinakatawan ng isang parangal. Habang pinagmamasdan ko ang naging resulta, nagtataka ako kung ano ba talaga ang kinikilala ng FAMAS. Ipinaliwanag ni Gerry Lanosga sa pag-aaral na The Power of the Prize: How an Emerging Prize Culture Helped Shape Journalistic Practice and Professionalism na ang mga parangal sa pamamahayag ay higit pa sa simpleng pagkilala sa mga nagwagi. Nagsisilbi rin ang mga ito sa pagtatakda ng pamantayan ng kahusayan at nakaaapekto sa kung anong uri ng gawain ang kinikilalang may kredibilidad sa loob ng propesyon.
Sa ganitong pananaw, mahalagang suriin ang nagiging batayan ng mga binibigyan natin ng pagkilalaโhindi dahil walang ambag ang iba, kundi dahil magkakaiba ang layuning sinusunod ng kanilang ginagawa.
Kinakailangang paigtingin pa ng mga paaralan at organisasyon sa midya ang pagpapalawak ng media literacy sa panahon ngayon ng social media. Maaaring bumuo rin ang mga paaralan ng sariling mga kagamitang panturo sa media literacy, tulad ng ginawa ng Department of Journalism ng Unibersidad ng Pilipinas Diliman sa pangunguna ni Kara David. Sa halip na isang beses na seminar lamang, naghanda sila ng mga video lessons, pagsusulit, at gabay sa talakayan na maaaring gamitin ng mga g**o at estudyante sa loob mismo ng klase. Sa ganitong paraan, nahuhubog ang kakayahan ng mga mag-aaral na suriin ang impormasyong kanilang tinatanggap.
Kasabay nito, nararapat ding magkaroon ang mga institusyong nagbibigay ng parangal ng magkahiwalay na kategorya o, mas tiyak na batayan sa pagkilala sa kanilang mga ambag upang hindi malabo ang pamantayang ipinapakita sa publiko at manatiling malinaw ang hangganan ng dalawang larangan. Hindi kailangang pagpilian ng publiko ang mga influencer at mamamahayag, ngunit mahalagang maunawaan ang magkaiba nilang pananagutan.
Walang masama sa paggamit ng kasikatan upang makatulong sa iba. Ngunit, kapag ito na ang naging sukatan ng serbisyong publiko, hindi lamang isang parangal ang nawawalan ng saysay, kundi pati ang tiwalang dapat iniuugnay sa gawaing nakasalalay sa katotohanan.