04/01/2026
अपरेशन एब्सोल्युट रिजल्भ: काराकासमा अमेरिकी धावाको भित्री कथा। गार्डियन, न्युयोर्क टाइम्स, सिएनएनमा प्रकाशित १० वटा विभिन्न समाचार तथा विचारमा आधारित एआई संक्षेप
पृष्ठभूमि: आँधीबेहरी अघिको सन्नाटा
भेनेजुएलाको राजधानी काराकासमा बिहानीपख भएको नाटकीय सैन्य धावा कुनै आकस्मिक घटना थिएन। यो त महिनौंसम्म शत्रुको गढभित्र गोप्य रूपमा गरिएको अत्यन्तै जोखिमपूर्ण र सूक्ष्म गुप्तचरी अभियानको चरमोत्कर्ष थियो। एक शत्रुतापूर्ण शासनको छायाँमा, कुनै पनि कूटनीतिक कवचबिना, C.I.A. को एउटा अदृश्य टोलीले काराकासका सडकहरूमा जीवन र मरणको खेल खेलिरहेको थियो। अपरेशनको सफलताको लागि यो गोप्य तयारी रणनीतिक रूपमा यति महत्त्वपूर्ण थियो कि यसले अमेरिकी सेनालाई आफ्नो लक्ष्यमाथि सटीक र विनाशकारी आक्रमण गर्न सक्षम बनायो।
यो सबैको सुरुवात अगस्ट महिनामा भएको थियो, जब C.I.A. को गोप्य टोली भेनेजुएलामा प्रवेश गर्यो। अमेरिकी दूतावास बन्द भइसकेकोले, यी अधिकारीहरूले कुनै पनि कूटनीतिक आवरणबिना काम गर्नु पर्थ्यो, जसले उनीहरूको मिशनलाई असाधारण रूपमा खतरनाक बनाएको थियो। महिनौंसम्म उनीहरूले काराकासमा लुकेर राष्ट्रपति निकोलस मादुरोको दैनिक गतिविधिहरूको सुक्ष्म निगरानी गरे। मादुरोको नजिकको एक मानव स्रोत र गोप्य रूपमा उडिरहेका अत्याधुनिक ड्रोनहरूको मद्दतले, C.I.A. ले उनको दिनचर्याबारे विस्तृत जानकारी सङ्कलन गर्यो—उनी कहाँ जान्छन्, के खान्छन्, र यहाँसम्म कि उनले पालेका घरपालुवा जनावरहरूबारे पनि। यही गुप्तचरीको जगमा अमेरिकी सेनाले धावाको लागि अचुक योजना बनाउन सक्यो।
यसैबीच, कूटनीतिक प्रयासहरू पूर्ण रूपमा असफल हुँदै थिए। डिसेम्बर २३ मा, मादुरोलाई टर्कीमा निर्वासित हुनको लागि एउटा प्रस्ताव दिइयो, तर उनले क्रोधित हुँदै त्यसलाई ठाडै अस्वीकार गरे। एक अमेरिकी अधिकारीका अनुसार, यो स्पष्ट थियो कि मादुरो गम्भीर थिएनन्। वार्ताको यो असफलताले स्थितिलाई निर्णायक मोडमा पुर्यायो, जहाँबाट फर्किने कुनै बाटो थिएन।
कूटनीतिको ढोका सधैँका लागि बन्द भएपछि, सैन्य विकल्प अब अवश्यम्भावी भएको थियो।
अन्तिम तयारी: आक्रमणको लागि हरियो बत्ती
यस्तो उच्च-जोखिमपूर्ण मिशन सुरु गर्नुअघि जटिल रणनीतिक र व्यवस्थापकीय तयारीको आवश्यकता थियो। राष्ट्रपतिको स्वीकृतिदेखि लिएर जमिनमा आक्रमणको समय निर्धारणसम्मका हरेक निर्णयहरू अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण थिए, जहाँ सानो गल्तीको पनि कुनै गुन्जायस थिएन। पर्दा पछाडि, अमेरिकी सेनाले महिनौंदेखि यस अपरेशनको लागि कठोर तयारी गरिरहेको थियो।
अमेरिकी सेनाको सबैभन्दा दक्ष इकाई, डेल्टा फोर्सका कमान्डोहरूले केन्टकीमा बनाइएको मादुरोको कम्पाउन्डको पूर्ण-आकारको नमुनामा बारम्बार अभ्यास गरेका थिए। उनीहरूले "स्टिलका ढोकाहरूलाई तीव्र गतिमा विस्फोट गराएर भित्र पस्ने" अभ्यासमा विशेष ध्यान दिएका थिए, ताकि एक सेकेन्ड पनि खेर नजाओस्। आक्रमणको केही दिनअघि, अमेरिकी सेनाले यस क्षेत्रमा ठूलो संख्यामा सैन्य सम्पत्ति तैनाथ गर्यो, जसले यो सङ्केत दियो कि सैन्य कारबाही अब कहिले हुन्छ भन्ने मात्र प्रश्न थियो।
अपरेशनको लागि तैनाथ गरिएका प्रमुख सैन्य सम्पत्तिहरू यस प्रकार थिए:
• हवाई शक्ति: विशेष अपरेशन विमानहरू, विशेष इलेक्ट्रोनिक युद्धक विमानहरू, सशस्त्र रिपर ड्रोनहरू, लडाकु विमानहरू, र बमवर्षकहरू।
• उद्धार तथा सहयोग: खोज-तथा-उद्धार हेलिकप्टरहरू।
• कुल संख्या: यस अभियानमा २० विभिन्न सैन्य आधारहरू र नौसेनाका जहाजहरूबाट १५० भन्दा बढी सैन्य विमानहरूले भाग लिएका थिए।
राष्ट्रपति ट्रम्पले डिसेम्बर २५ मै मिशनको लागि सैद्धान्तिक स्वीकृति दिएका थिए, तर अन्तिम समय निर्धारण गर्ने जिम्मा सैन्य योजनाकारहरूलाई छोडेका थिए।
शुक्रबार राति १०:४६ बजे, फ्लोरिडाको मार-ए-लागोमा रहेका ट्रम्पलाई अन्तिम फोन आयो। उनले फोनबाटै आक्रमणको लागि अन्तिम आदेश दिए।
फ्लोरिडाको शान्त कोठाबाट दिइएको त्यो एक आदेशले हजारौं माइल टाढा भेनेजुएलाको आकाशमा मृत्यु र विनाशको आँधीबेहरी सुरु गर्नेवाला थियो।
अपरेशनको सुरुवात: काराकासमाथि अन्धकार र विस्फोट
जब योजना कार्यन्वयनमा बदलियो, मौन तयारीको ठाउँमा भीषण आक्रमण सुरु भयो। अपरेशनको प्रारम्भिक चरणको मुख्य उद्देश्य मुख्य आक्रमण हुनुअघि शत्रुलाई अन्धो र बहिरो बनाउनु थियो, ताकि रणनीतिक आश्चर्य सुनिश्चित गर्न सकियोस्।
अपरेशनको सुरुवात एक साइबर हमलाबाट भयो, जसले काराकासका ठूला क्षेत्रहरूको बिजुली काटिदियो। पूरै सहर अन्धकारमा डुब्यो, जसले अमेरिकी विमान, ड्रोन र हेलिकप्टरहरूलाई पत्ता नलागिकनै आफ्नो लक्ष्यतर्फ बढ्न मद्दत गर्यो। त्यसको केही समयपछि, काराकासको आकाशमा शक्तिशाली विस्फोटका आवाजहरू गुञ्जिन थाले। अमेरिकी युद्धक विमानहरूले भेनेजुएलाको राडार प्रणाली, रेडियो ट्रान्समिसन टावरहरू र हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीहरूलाई निशाना बनाए। एक अमेरिकी अधिकारीका अनुसार, यी आक्रमणहरूको उद्देश्य विशेष बल बोकेका हेलिकप्टरहरूको लागि सुरक्षित मार्ग खोल्नु थियो।
यस प्रारम्भिक हमलाको मानवीय क्षति पनि ठूलो थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले यसलाई त्रुटिहीन कारबाही भने तापनि एक वरिष्ठ भेनेजुएलाका अधिकारीले प्रारम्भिक रिपोर्टहरू उद्धृत गर्दै भने कि यस हमलामा सैन्य कर्मचारी र नागरिकसहित कम्तीमा ४० जनाको मृत्यु भएको थियो।
विस्तृत हवाई बमबारीले आफ्नो उद्देश्य पूरा गरेपछि, अब ध्यान विशेष बलका हेलिकप्टरहरूमा केन्द्रित भयो, जो आफ्नो उच्च-जोखिमपूर्ण लक्ष्यतर्फ बढिरहेका थिए।
किल्लामा प्रवेश: डेल्टा फोर्सको धावा
यो अपरेशनको सबैभन्दा निर्णायक र श्वास रोक्ने क्षण थियो। महिनौंदेखिको योजना र १५० भन्दा बढी विमानहरूको प्रयास अब केही दक्ष सैनिकहरूको काँधमा टिकेको थियो। सफलताको लागि गति र सटीकता अनिवार्य थियो।
सेनाको डेल्टा फोर्स र १६० औं विशेष अपरेशन एभिएसन रेजिमेन्ट ("नाइट स्टकर्स") का कमान्डोहरूले यस धावाको नेतृत्व गरेका थिए। स्थानीय समय अनुसार बिहान २:०१ बजे, उनीहरू परिमार्जित MH-60 र MH-47
हेलिकप्टरहरूमा मादुरोको कम्पाउन्डमा पुगे। उनीहरूमाथि गोली प्रहार भयो, तर उनीहरूले प्रचण्ड शक्तिका साथ जवाफ दिए, जसले शत्रुको प्रतिरोधलाई तत्काल निस्तेज पारिदियो। यस क्रममा एउटा हेलिकप्टरमा गोली लागेको थियो।
मादुरोलाई पक्राउ गर्ने प्रक्रिया यस प्रकार थियो:
1. प्रत्यक्ष निगरानी: फ्लोरिडाको मार-ए-लागोमा, राष्ट्रपति ट्रम्प र उनका सहयोगीहरूले माथिबाट खिचिएको क्यामेराको माध्यमबाट धावालाई प्रत्यक्ष रूपमा हेरिरहेका थिए, जहाँ जनरल केनले घटनाको वर्णन गरिरहेका थिए। ट्रम्पले पछि भने, "मैले यसलाई साँच्चै टेलिभिजन कार्यक्रम हेरे जस्तै हेरें।"
2. विस्फोटक प्रवेश: डेल्टा फोर्सका अपरेटरहरूले भवनमा प्रवेश गर्न एक विस्फोटक पदार्थको प्रयोग गरे, जसले एकै क्षणमा बाटो खुलायो।
3. तीन मिनेटको दौड: ढोका विस्फोट गराएपछि, अपरेटरहरूलाई आँधीको गतिमा भवनभित्र छिरेर मादुरोको स्थानसम्म पुग्न ठीक तीन मिनेट लाग्यो।
4. असफल भाग्ने प्रयास: अमेरिकी सेना पुग्दा मादुरो र उनकी श्रीमती स्टिलले बलियो बनाइएको कोठामा भाग्ने प्रयास गर्दै थिए, तर उनीहरूले त्यो "धेरै बाक्लो ढोका, धेरै गह्रौं ढोका" बन्द गर्न नपाउँदै अमेरिकी सेनाले उनीहरूलाई रोक्यो।
5. पाँच मिनेटमा कब्जा: भवनमा प्रवेश गरेको केवल पाँच मिनेटपछि, डेल्टा फोर्सले मादुरोलाई हिरासतमा लिएको पुष्टि गर्यो।
कम्पाउन्डभित्र सफल कब्जापछि, अब उनीहरूलाई शत्रुको इलाकाबाट सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने महत्वपूर्ण चरण सुरु भयो।
मिशन सम्पन्न: निकासी र परिणाम
लक्ष्यलाई कब्जा गर्नु मिशनको आधा हिस्सा मात्र थियो। शत्रुको इलाकाबाट सफल निकासी र त्यसपछिको तत्काल भूराजनीतिक प्रतिक्रियाले अपरेशनको अन्तिम सफलता र विरासत निर्धारण गर्ने थियो।
डेल्टा अपरेटरहरूले मादुरो र उनकी श्रीमतीलाई हेलिकप्टरमा राखे। बिहान ४:२९ बजेसम्ममा, उनीहरूलाई क्यारिबियनमा तैनाथ अमेरिकी युद्धपोत U.S.S. Iwo Jima मा सारिएको थियो। त्यहाँबाट उनीहरूलाई ग्वान्टानामो बे हुँदै न्युयोर्कमा मुद्दा चलाउनका लागि लगियो।
राष्ट्रपति ट्रम्पले तत्कालै सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिँदै "कुनै पनि अमेरिकी जीवनको क्षति बिना" सम्पन्न भएको "रणनीतिक रूपमा सटीक" र "छिटो कार्यान्वयन गरिएको अपरेशन" को प्रशंसा गरे। उनले घोषणा गरे कि अमेरिकी अधिकारीहरू अब "भेनेजुएलाको जिम्मामा" छन् र अन्य भेनेजुएलाका नेताहरूलाई पनि चेतावनी दिए।
अमेरिकाको यो विजयको घोषणाविपरीत, काराकासका सडकहरूमा मिश्रित भावनाहरू थिए। "डिना" जस्ता बासिन्दाहरूले आशा व्यक्त गरे भने "जोर्गे" जस्ता मानिसहरूले भविष्यको डर र अनिश्चितता प्रकट गरे। उही समयमा, सरकार-समर्थक र्यालीहरूले यस कब्जालाई "अपहरण" भन्दै चर्को विरोध गरिरहेका थिए।
यो साहसी अपरेशन एक रणनीतिक उत्कृष्ट कृति थियो, तर यसले कस्तो विरासत छोड्यो? के यसले मुक्ति ल्यायो, वा केवल एक प्रकारको नियन्त्रणलाई अर्कोले प्रतिस्थापन गर्यो? काराकासको आकाशबाट धुवाँ हटेको छ, तर भेनेजुएला र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका सिद्धान्तहरूको लागि अगाडिको बाटो अझै पनि अनिश्चितताको बादलले ढाकिएको छ।
