02/11/2025
LATHALIAN | OTLUM
Sabi nila, pagpatak ng alas dose nang hatinggabi ay nagsisilabasan ang mga multo. Ito ang naging panakot sa mga bata noon pa man—sino ba naman sa atin ang hindi nakaranas doon, hindi ba? Kaya’t sa murang edad, nakatanim na sa isip ko na ang dilim ay kasingkahulugan ng takot.
Takot na baka sa dilim ay may makitang multo. Ngunit habang lumalaki, natutunan kong harapin ang hatinggabi. Hindi naman pala nakakakilabot ang ating mga nakikita, bagkus ang mga nakaraan at mga tanong na laging dumadalaw sa atin tuwing gabi.
At sa gabing iyon, nalaman ko lahat ng nararamdama ko ay nasa iisang kanta ng Cup of Joe na ‘Multo’ na galing sa album nilang Silakbo. Naging tampok ang kanta nitong taong 2025 dahil sa liriko nito na naglalarawan ng pighati, panghihinayang at mga nasayang na oportunidad, na akala ko’y ako lamang ang nakadarama ngunit isa lamang ako sa 60M na nakikinig sa Multo.
Doon ko rin napagtanto, ikaw? Minumulto ka rin ba?
𝙃𝙪𝙢𝙞𝙣𝙜𝙖𝙣𝙜 𝙢𝙖𝙡𝙖𝙡𝙞𝙢, 𝙥𝙪𝙢𝙞𝙠𝙞𝙩 𝙣𝙖 𝙢𝙪𝙣𝙖
Alas dos na ng umaga, pero hindi pa rin dumadapo ang antok. Tahimik ang paligid ngunit maingay ang isip—tila may mga yapak ng alaala na paulit-ulit na bumabalik. Sa dilim ng kwarto, dumadalaw ang mga multo ng mga pagkakataong sinayang, mga pangarap na hindi natupad, at mga salitang hindi nasabi.
Sa lawak ng mundo, nasa mahigit-kumulang na 80%-90% ang gustong balikan ang kanilang nakaraan at gawin ang gusto nilang gawin at isa na ako roon. Sa mga sandaling ito, ramdam kong may kulang na kahit anong tanggap ang gawin, may bahaging hindi na mabubuo.
May mga sugat na humihilom nga, ngunit nag-iiwan ng peklat na paulit-ulit kong nadarama tuwing gabi. Ganitong-ganito ang pakiramdam ng bawat taong hinahabol ng sarili nilang nakaraan.
𝘿𝙞𝙣𝙖𝙙𝙖𝙡𝙖𝙬 𝙢𝙤'𝙠𝙤 𝙗𝙖𝙬𝙖𝙩 𝙜𝙖𝙗𝙞
Isang gabi, sa isip ko’y dumalaw ang batang ako—masigla, puno ng pangarap, at walang takot sa bukas.Tiningnan ko siya at tila ako ang natakot, ako ang tumanda pero siya ang mas matapang. Ang liwanag sa kaniyang mga mata ay katumbas ng mga pangarap na unti-unti kong nilimot sa pagdaan ng panahon.
Tinatanong niya ako, "Kumusta ka na?" ngunit wala akong naisagot kundi luha—luha ng hiya at pagsisisi dahil ang mga pangarap niyang bitbit noon, ako mismo ang nagbaon. Alam kong hindi lamang ako, dahil bawat tao’y may kani-kanialng bersyon ng kanilang multo.
Gaya na lamang ng content creator na nagnga-ngalang Jomari Angeles sa TikTok, na kung saan nakapanayam niya ang isang estudyante at tinanong nito kung ano ang kaniyang multo. Tugon nito’y, “Course. Architecture ang kinukuha kong course ngayon pero ang gusto ko talaga and sinisigaw ng heart ko is Multimedia Arts.”
Ibinahagi rin ng estudyante na nandoon iyong practicality over passion, at hindi nawala, “Kung gusto kong mahirapan sa ibang bagay, doon na lang ako sa kung saan ako masaya. Dahil willing akong magpakahirap basta gusto ko iyong ginagawa ko,” dagdag pa nito.
Doon ko naramdaman na hindi ako nag-iisa sa aking lakbay, ggunit sa gitna ng lahat, may aral akong natutunan, yun ay hindi pa huli para bumawi. Sa likod ng mga pagkakamali, may natitira pang apoy—nanatili ang siklab nito na patuloy kong pinapalagablab.
𝙋𝙖𝙨𝙞𝙣𝙙𝙞 𝙣𝙖 𝙣𝙜 𝙞𝙡𝙖𝙬
Sa mga gabing mahirap makatulog, natutunan kong hindi kailangang takasan ang mga multo bagkus dapat ko silang kilalanin—dahil sila rin ang dahilan kung bakit ako naririto ngayon. Ang bawat sakit, pagsisisi, at pagkabigo ay nagsisilbing ilaw sa bawat pagbangon ko.
Ang "Multo" ng Cup of Joe ay paalala na hindi lahat ng multo ay kailangang katakutan. Hindi pa man tuluyang nahihilom ang mga sugat, natututo naman tayong gumising nang may pag-asa—bitbit ang liwanag ng kahapon, at ang pangarap ng batang ating pinagmulan.
Ayon din kay Alicia Serrano, isang relationship coach, ibinahagi niya kung paano magpatuloy sa kabila ng pagpaparamdam ng ating mga nakaraan. Isa rito ang pagtanggap ng ating nararamdaman at pagdesisyon sa sarili na umusad. Kailangan na ting tanggapin na kapag may lilisanin ay may darating pa rin.
Ngayong papalapit ang Undas, marami pa ring natatakot sa mga multo, pero para sa akin, ang pinakanakakatakot na multo ay hindi yung biglang nagpapakita sa dilim—kundi yung bumabalik sa isipan tuwing tayo’y pinanghihinaan ng loob.
Sila ang mga multong paalala ng ating mga "dapat sana" at "paano kung". Ngunit gaya ng awitin ng Cup of Joe, maaaring ang mga multong ito ay hindi parusa, kundi paanyaya—isang paalala na buhay pa rin ang mga bahagi nating minsan nating inilibing.
Isa. Dalawa. Tatlo. Mga ilang beses nang ibinaon at inilibing sa hukay. Mga ilang beses nang tinakpan ang bibig sa bawat pag-iyak. Mga ilang beses nang humingi ng tawad sa pagpatay ng nakaraan ngunit walang nagbago. Minumulto pa rin tayo, ngunit tahan na. Ang Multo ay Otlum na kailangan nating dalawin upang muling maalala kung sino tayo—at kung sino pa ang maaari nating maging pagdating ng araw.
-----------
Isinulat ni Lyka Ascueta at Kriszelle Anne Gonzales
Litrato mula sa Multo Single Album ng Cup of Joe
