Era's Eye

16/01/2026

ဗင်နီဇွဲလား အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် မာချာဒိုမှ ထရမ့်ကို သူမ၏ နိုဘယ်ဆု ပေးအပ်သော်လည်း ထောက်ခံမှုကတိအစား အမှတ်တရလက်ဆောင်အိတ်သာ ရရှိခဲ့

CNN-၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ရက်

ဗင်နီဇွဲလား အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် မာရီယာ ကိုရီနာ မာချာဒို (María Corina Machado) သည် ကြာသပတေးနေ့က အိမ်ဖြူတော်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အလိုချင်ဆုံးဖြစ်နေသည့် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို လက်ဆောင်အဖြစ် ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

ဗင်နီဇွဲလား အာဏာရှင်ဟောင်း နီကိုလက်စ် မာဒူရိုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်သူဖြစ်သည့် မာချာဒိုသည် ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ယမန်နှစ်က နိုဘယ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ သူမသည် ထိုဆုတံဆိပ်ကို အိမ်ဖြူတော်တွင် ထားရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဤလုပ်ရပ် ကြောင့် ပိုမိုတန်ဖိုးရှိသည့်အရာ ဖြစ်သော "မာဒူရိုအလွန် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံကို ဦးဆောင်နိုင်ရေး အတွက် အမေရိကန်၏ ထောက်ခံမှု" ကို ရရှိရန် မျှော်လင့်နေခြင်းဖြစ်သည်။
သို့
သော် ဤလက်ဆောင်က သမ္မတထရမ့်အား သူမကို အတိအလင်း ထောက်ခံလာစေရန် တွန်းအားပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု သူမ ထင်မှတ်ခဲ့ပြီး ယခုအချိန်အထိတော့ စောင့်ဆိုင်းနေရဆဲ ဖြစ်ပုံရသည်။ သူမ အိမ်ဖြူတော်မှ ပြန်လည်ထွက်ခွာလာချိန်တွင် ထရမ့်အမှတ်တံဆိပ်ပါသည့် အမှတ်တရလက်ဆောင်အိတ် (swag bag) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး နိုင်ခဲ့သော်လည်း သူမ၏ နိုင်ငံရေးအနာဂတ်နှင့် ပတ်သက်၍မူ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိ သေးပေ။

မာချာဒိုသည် မာဒူရိုအလွန် ဗင်နီဇွဲလား၏ ခေါင်းဆောင်မှုနေရာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေသူ နှစ်ဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထရမ့်သည် မာဒူရို၏ ဒုသမ္မတဟောင်း ဒဲလ်စီ ရိုဒရီဂက်ဇ် (Delcy Rodriguez) ကို ယာယီသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ထားခဲ့သည်။ ရိုဒရီဂက်ဇ်သည် အာဏာရှင်လက်ထက်က အစိုးရအတွင်းလူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ထရမ့်က သူမကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အိမ်ဖြူတော်မှ ထုတ်ပြန်သည့် ဓာတ်ပုံတစ်ပုံတွင် ထရမ့်သည် မာချာဒိုနှင့်အတူ ရှိနေပြီး နံရံကပ်ချိတ်ဆွဲရန် အသင့်ဖြစ်နေသည့် ရွှေရောင်ဘောင်သွင်းထားသော ကမ္ပည်းပြားကြီး တစ်ခုကို ကိုင်ထားသည်။ ထိုကမ္ပည်းပြားတွင် နိုဘယ်ဆုတံဆိပ်နှင့်အတူ "လွတ်လပ်သော ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံဖြစ်စေရန် သမ္မတထရမ့်၏ ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများကိုယ်စား ကျေးဇူးတင်လွှာအဖြစ် ပေးအပ်သည်" ဟု ရေးသားထားသည်။

ထရမ့်က သူ၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်တွင် "မာရီယာက ကျွန်တော် လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အလုပ်တွေအတွက် သူမရဲ့ နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို ကျွန်တော့်ကို ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိတဲ့ အင်မတန် အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အမူအရာပါပဲ" ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

သို့သော် အော်စလိုအခြေစိုက် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးစင်တာက နိုဘယ်ဆုတံဆိပ်များကို တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မျှဝေခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းခြင်း မပြုနိုင်ကြောင်း ချက်ချင်းပင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ "ဆုတံဆိပ်ကို ပိုင်ရှင်ပြောင်းနိုင်သော်လည်း နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဆိုသည့် ဘွဲ့အမည်ကိုမူ လွှဲပြောင်း၍မရပါ" ဟု ကော်မတီက X (ယခင် Twitter) တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း မာချာဒိုက ဤတွေ့ဆုံမှုကို "သမိုင်းဝင်" ပြီး "ထူးခြားပြောင်မြောက်" ကြောင်း အကောင်းမြင်စွာ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထရမ့်အစိုးရအနေဖြင့် အဖွဲ့အစည်းများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများ နေရပ်ပြန်လာနိုင်စေရန် "စစ်မှန်သော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စဉ်သစ်" ဖော်ဆောင်ရန် လိုအပ်မှုကို နားလည်ကြောင်း သူမက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဗင်နီဇွဲလားတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အမေရိကန်က အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည့် အတိုက်အခံကိုယ်စားလှယ် အက်ဒ်မွန်ဒို ဂွန်ဇာလက်ဇ် (Edmundo González) သည် ရွေးကောက်ခံသမ္မတအဖြစ် ရှိနှင့်ပြီးသားဖြစ်ကြောင်းလည်း သူမက အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။

အစိုးရခန့်အပ်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မာဒူရိုကို အနိုင်ရရှိသူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သဖြင့် သူသည် အမေရိကန် အထူးတပ်ဖွဲ့များ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို မခံရမီအထိ အာဏာကို ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များ သာမက အမေရိကန်နှင့် နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက မဲမသမာမှုများ ရှိကြောင်း စိုးရိမ်တကြီး ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

မာချာဒိုနှင့် ဂွန်ဇာလက်ဇ်တို့အပေါ် ဝါရှင်တန်က အစောပိုင်းတွင် ထောက်ခံမှု ပေးခဲ့သော် လည်း၊ မာဒူရိုကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက်တွင် ထရမ့်သည် အတိုက်အခံဘက်၌ ရပ်တည်မပေးခဲ့ပေ။ ယင်းအစား သူသည် ရိုဒရီဂွက်ဇ်ကိုသာ ထောက်ခံခဲ့သဖြင့် မာဒူရိုဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူ အများအပြား အံ့အားသင့်ခဲ့ကြရသည်။

မာချာဒိုက အကောင်းမြင်သည့် လေသံဖြင့် ပြောဆိုနေသော်လည်း၊ ထရမ့်၏ လက်မှတ် ပါသော လက်ဆောင်အိတ်နှင့် ဓာတ်ပုံတွဲရိုက်ခွင့် ရရှိသည်မှအပ အခြားမည်သည့်အရာကိုမျှ သူမ အမှန်တကယ် ရရှိခဲ့ခြင်းရှိမရှိ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေ။ ထရမ့်အစိုးရက ရိုဒရီဂက်ဇ်သည် အမေရိကန်နှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နိုင်မည့် တည်ငြိမ်ပြီး လက်တွေ့ကျသော ရွေးချယ်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် အရိပ်အယောင် ပြသခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့ တွေ့ဆုံပွဲ စတင်ချိန်တွင် အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကယ်ရိုလိုင်း လီဗစ် (Karoline Leavitt) က မာချာဒိုအပေါ် ထရမ့်၏ အကဲဖြတ်မှုမှာ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ "သမ္မတဟာ ဒီတွေ့ဆုံမှုကို မျှော်လင့်နေခဲ့တာပါ။ ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူတွေအတွက် ရဲရင့်တဲ့ အသံရှင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မာချာဒိုနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပါတယ်" ဟု လီဗစ်က ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း မာချာဒိုတွင် ဗင်နီဇွဲလားကို ဦးဆောင်ရန် လိုအပ်သော ထောက်ခံမှု မရှိသေးဟု ထရမ့်၏ ယခင်ယူဆချက်ကို ပြောင်းလဲခြင်းမရှိကြောင်း သူမက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ "လောလောဆယ်အထိတော့ အဲဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူ့ရဲ့အမြင်က ပြောင်းလဲမသွားသေး ပါဘူး" ဟု သူမက အတည်ပြုခဲ့သည်။

၁။ "နိုဘယ် သံတမန်ရေးရာ" အောင်မြင်မှုမရရှိခြင်း (The "Nobel Diplomacy" Backfired)
မာချာဒိုသည် သူမ၏ နိုဘယ်ဆုတံဆိပ်ကို ပေးအပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းမှာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသသည့် သင်္ကေတများကို နှစ်သက်တတ်သော ထရမ့်၏ စိတ်နေစိတ်ထားကို ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ထူးခြားပြောင်မြောက်သော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နိုဘယ်ကော်မတီက ဤဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုမှာ အခြားသူသို့ လွှဲပြောင်း၍မရကြောင်း ချက်ချင်း ကန့်ကွက်ခဲ့သည့်အတွက် ထိုလက်ဆောင်၏ တန်ဖိုးမှာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများကမူ ဤလုပ်ရပ်ကို "ခေါင်းဆောင်မှုနေရာ ရယူနိုင်မည့် အလှည့်အပြောင်း" အဖြစ် ရှုမြင်မည့်အစား အလဲအလှယ်အနေဖြင့် "အမှတ်တရလက်ဆောင်အိတ်" သာ ပြန်ရသည့် မျှော်လင့်ချက်မဲ့သော လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။

၂။ ဒီမိုကရေစီထက် တည်ငြိမ်ရေးကို ပိုမိုဦးစားပေးခြင်း (Stability vs. Democracy)
ထရမ့်အစိုးရက ဒဲလ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် ကို ပိုမိုမျက်နှာသာပေးလာခြင်းသည် အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒမှာ "အစိုးရပြောင်းလဲရေး (Regime Change)" မှ "တည်ငြိမ်ရေး (Stabilization)" ဘက်သို့ ကူးပြောင်းလာသည့် လက္ခဏာဖြစ်သည်။

ဘာကြောင့် ရိုဒရီဂွက်ဇ်ကို ရွေးချယ်သလဲ? သူမသည် မာဒူရိုနှင့် ပတ်သက်မှုရှိသော်လည်း၊ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် သူမကို တိုင်းပြည်တွင် ပြည်တွင်းစစ်အသွင် မကူးပြောင်းသွားစေရန် စစ်တပ်နှင့် အစိုးရယန္တရားကို ထိန်းကျောင်းနိုင်မည့် လက်တွေ့ကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ရှုမြင်ပုံရသည်။

မာချာဒို ရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲ။ မာချာဒိုသည် လူထုကြားတွင် အလွန်ရေပန်းစား သော်လည်း၊ ထရမ့်၏ အကြံပေးများက သူမအနေဖြင့် အမှန်တကယ် အာဏာကို ချုပ်ကိုင်ထားသည့် ဗင်နီဇွဲလားစစ်တပ်နှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်စွမ်း မရှိဟု ယူဆနေကြသည်။

၃။ တရားဝင်မှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း (The Legitimacy Crisis)
အမေရိကန်က ရွေးကောက်ခံသမ္မတအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော ဂွန်ဇာလက်ဇ်နှင့် မာချာဒိုတို့ကို ဘေးဖယ်ထားခြင်းဖြင့် ဗင်နီဇွဲလားတွင် တရားဝင်အစိုးရ မရှိသည့် လစ်ဟာမှု အသစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်သလို ဖြစ်နေသည်။ အကယ်၍ အမေရိကန်သည် အာဏာရှင် အစိုးရ အတွင်းလူဖြစ်ခဲ့သူ ရိုဒရီဂက်ဇ်ကိုသာ ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုနေပါက၊ မာဒူရိုကို နှစ်ပေါင်းများစွာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည့် ဒီမိုကရေစီလိုလားသော လူထုနှင့် ကွာဟသွားနိုင်ပြီး လူမှုရေးမငြိမ်မသက်မှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားလာနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။

16/01/2026

ချောင်းဦးမြို့ပေါ်ရှိ မဲရုံနဲ့ စစ်တပ်နေရာတွေ တိုက်ခိုက်ခံရ

ဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်။

ဇန်နဝါရီလ (၁၀)ရက်နဲ့ (၁၁)ရက်တို့မှာ ချောင်းဦးမြို့ပေါ်ရှိ မဲရုံတည်နေရာနဲ့ စစ်တပ်နေရာတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဗမာလွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(BLDF)ရဲ့ မနေ့က ထုတ်ပြန်ထားချက်အရ သိရပါတယ်။

"ကျနော်တို့ BLDF စစ်ဒေသ(၃)က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်‌အဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ချောင်းဦးမြို့ပေါ်က မဲရုံနေရာတွေနဲ့ ခွေးစခန်းတည်နေရာတွေကို ဒရုန်းတွေ ၆၀မမတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ"လို့ ဆိုပါတယ်။

ဇန်နဝါရီလ (၁၀)ရက်‌နေ့ ညနေပိုင်းက BLDF စစ်ဒေသ(၃)ဦးဆောင်ကာ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းပြီး ချောင်းဦးမြို့ပေါ်ရှိ မဲရုံတွေနဲ့ စစ်တပ်စခန်းနေရာတွေကို ဒရုန်းတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို (၁၁)ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမှာ ၆၀မမတွေနဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲ့ဒီလိုတိုက်ခိုက်တာမှာ စစ်တပ်ဘက်က စစ်တပ်ဘက်က paramotor တွေ၊ Gyrocopter တွေအပြင် တပ်စခန်းတွေကနေ ပွိုင့်(၅)တွေ၊ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်တွေနဲ့ ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ဆင်ရေးကို BLDF စစ်ဒေသ(၃)အပါအဝင် မုံရွာခရိုင်တပ်ရင်း(၄)-ခွဲ(၂)နဲ့ မုံရွာခရိုင်ပကဖ(ရေနဂါး)တို့ ပူးပေါင်းပြုလုပ်ခဲ့ကာ အထိအခိုက်မရှိဘဲ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ဖြစ်စဉ်ထဲ စစ်တပ်ဘက်က ထိခိုက်သေဆုံးတာတွေရှိပေမယ့် အရေအတွက် အတိအကျကိုတော့ သီးခြားအတည်မပြုနိုင်ဘူးလို့ ထုတ်ပြန်ထားချက်အရ သိရပါတယ်။

ချောင်းဦးမြို့ပေါ်ရှိ မဲရုံနဲ့ စစ်တပ်နေရာတွေ တိုက်ခိုက်ခံရဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်။ဇန်နဝါရီလ (၁၀)ရက်နဲ့ (၁၁)ရက်တို့...

16/01/2026

ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ပကဖအဖွဲ့ဝင်တဦးကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တခုက ဖမ်ဆီးဖို့ကြိုးစားချိန် တိုက်နယ်ပကဖက ကယ်ထုတ်ခဲ့ရ

ဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်။

ယောဒေသစစ်ဆင်ရေးမှာ ပါဝင်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ပကဖအဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တခုက ဖမ်းဆီးဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ ဂန့်ဂေါနယ်တောင်ပိုင်းတိုက်နယ်ပကဖထံက သိရပါတယ်။

"ဖြစ်စဉ်က ဒီလ (၆)ရက်နေ့ ညနေ (၆)နာရီခွဲအချိန်မှာ မြို့နယ်ပကဖအဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းက ယောဒေသစစ်ဆင်ရေးတာဝန်နဲ့ တောင်ပိုင်းကိုပြန်တဲ့အချိန် သူ့အိမ်မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တခုက ဖမ်းဆီးဖို့ဆိုပြီး ဝိုင်းထားတာ။ သူကိုမတွေ့တော့ သူ့မိန်းမကို မေးပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဆီ လိုက်ပို့တာ။ ဒါပေမယ့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့တွေ့ချင်တာမဟုတ်ဘဲ ဦးထွန်းကိုပဲ မေးနေတာ"လို့ ဆိုပါတယ်။

ဇန်နဝါရီလ (၆)ရက်နေ့ ညနေ (၆)နာရီခွဲအချိန်မှာ မြို့နယ်ပကဖရဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးတာဝန် ထမ်းဆောင်နေတဲ့ မဲကျေးရွာနေ ဦးထွန်းက ယောဒေသစစ်ဆင်ရေးတာဝန်နဲ့ တောင်ပိုင်းကိုပြန်လာပြီး နေအိမ်ကို ရောက်ရှိခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီအချိန်မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တခုက နေအိမ်ကို ဝိုင်းထားပြီး ဦးထွန်းကို မတွေ့တာကြောင့် ဇနီးဖြစ်သူကို မေးမြန်းရာ ရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးထံ လိုက်ပို့ခဲ့ပေမယ့် အဲ့ဒီအဖွဲ့က ဦးထွန်းနဲ့သာ တွေ့ချင်ကာ ဖမ်းဆီးဖို့လာတာဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီအတွက်ကြောင့် ဦးထွန်းဟာ ဖမ်းဆီးမခံရဖို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရကာ ဂန့်ဂေါတောင်ပိုင်းတိုက်နယ်ပကဖတွေက သွားရောက်ကယ်ထုတ်ခဲ့ရပြီး ဖမ်းဆီးဖို့ကြိုးစားတဲ့ အကြောင်းအရင်းနဲ့ ဘယ်အဖွဲ့ဆိုတာတော့ သေချာမသိရသေးပါဘူး။

အခုဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး တိုက်နယ်ထဲရှိ ပကဖ၊ ပအဖနဲ့ ပလဖ တာဝန်ခံတွေ အစည်းအဝေးပြုလုပ်ကာ နောက်ထပ် အခုလိုဖြစ်စဉ်တွေ မဖြစ်စေဖို့နဲ့ ဖြစ်လာရင်လဲ ထိရောက်တဲ့ အကူအညီတွေ‌ပေးဖို့ ဆွေးနွေးအတည်ပြုခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

နောက်ပြီး အဲ့ဒီဖြစ်စဉ်ကို NUG ရဲ့ ပြည်ထဲရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ဆီ ဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုထားပြီး ကြန့်ကြာနေရင် ခရိုင်တပ်ရင်းတွေ ပူးပေါင်းကာ လိုအပ်သလို တိုက်ရိုက်ဖြေရှင်းသွားမယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲ့ဒီလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဟာ လက်နက်အပြည့်အစုံနဲ့ အင်အား (၃၀)ဝန်းကျင်ရှိပြီး ဦးထွန်းဟာ အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တခုနဲ့ ပတ်သက်တာကြောင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသထဲသတင်းတွေရဲ့ ဖော်ပြထားချက်အရ သိရပါတယ်။

16/01/2026

မိုးမိတ်ခရိုင်ပကဖရဲဘော် (၂)ဦးက ရဲဘော်/ရဲမေတွေ၊ အချုပ်သားတွေနဲ့ သင်တန်းသားတွေကို ခေါ်ယူထွက်ပြေးသွား

ဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်။

မိုးမိတ်ခရိုင်ပကဖရဲ့ တပ်ရင်း(၁)မှာ ရဲဘော်၊ ရဲမေတွေ၊ သင်တန်းသားတွေနဲ့ အချုပ်သားတွေကို ခေါ်ယူထွက်ပြေးသွားခဲ့တယ်လို့ မနေ့က ထုတ်ပြန်ထားချက်အရ သိရပါတယ်။

အခုလို ရဲဘော်၊ ရဲမေတွေ၊ သင်တန်းသားတွေနဲ့ အချုပ်သားတွေကို ခေါ်ယူထွက်ပြေးသွားသူတွေဟာ တပ်ရင်း(၁)က ခရိုင်ဒုတာဝန်ခံ ရဲဘော် တူးတူးနဲ့ ရဲဘော် မိထော်တို့ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီကျူးလွန်သူ (၂)ဦးကို မိုးမိတ်ခရိုင်ပကဖက အဖွဲ့ကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်သလို ပြစ်မှုအတွက်လဲ ထိုက်သင့်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို ထိရောက်စွာ အရေးယူသွားမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နောက်ပြီး ပြစ်မှု ပြစ်ဒဏ် မစီရင်မပြီးမချင်းဘယ်အဖွဲ့အစည်းကမှ လက်မခံဖို့ မိုးမိတ်ခရိုင်ပကဖက အသိပေးထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေအနေနဲ့လဲ ရဲဘော်၊ ရဲမေတွေကို အဖွဲ့အစည်းထံ ပြန်လည်အပ်နှံဖို့နဲ့ မအပ်နှံရင် လိုက်ပါသွားသူတွေကိုပါ တပ်ပြေးအနေနဲ့ သတ်မှတ်အရေးယူမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားချက်အရ သိရပါတယ်။

15/01/2026

၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ရုရှား၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်နှင့် ဝေးကွာသော နေရာများမှ ယူကရိန်းအရပ်သား ၂,၅၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်

CNN- ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ရက်

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရုရှားက ယူကရိန်းကို အလုံးစုံကျူးကျော်စစ် စတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သည် ယူကရိန်းအရပ်သားများအတွက် အသေအပျောက်အများဆုံးနှစ် ဖြစ်ခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၂,၅၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် အစီရင်ခံစာအသစ်၌ ဖော်ပြထားသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ (UN Human Rights Monitoring Mission in Ukraine) ၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ပဋိပက္ခနှင့်ဆက်နွှယ်သော အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၂,၅၁၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၂,၁၄၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းသေဆုံးဒဏ်ရာရမှု အားလုံးနီးပါးမှာ ယူကရိန်းထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေများအပေါ် ရုရှား၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်း မည်သည့်နေရာမျှ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုမရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အစီရင်ခံစာက ရှင်းလင်းစွာ ပြသနေသည်။ သေဆုံး သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရခဲ့သည့် အရပ်သားများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံကျော်မှာ ရုရှားက တိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာ ပြင်များနှင့် အလှမ်းဝေးသော နေရာများ၌ ရှိနေခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

ရုရှားသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယူကရိန်းမြို့ပြများအပေါ် ဝေဟင်မှ တိုက်ခိုက်မှုများကို အကြီးအကျယ် အရှိန်မြှင့်ခဲ့ပြီး ဒရုန်းနှင့် ဒုံးကျည်များဖြင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပစ်ခတ်ကာ အရပ်သားပြည်သူများကို ပုံမှန်ခြိမ်းခြောက်နေခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် အပတ်က ပြုလုပ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် မော်စကိုသည် မြို့အများအပြား ကို တစ်ညတည်း၌ပင် ဒရုန်း ၂၄၂ စီး၊ ဘောလစ်စတစ်ဒုံးကျည် ၁၄ စင်းနှင့် ခရုစ်ဒုံးကျည် ၂၂ စင်းတို့ဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုမှာ အရပ်သားများ အသုံးပြုသည့် စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံသား သိန်းနှင့်ချီ၍ လျှပ်စစ်မီးနှင့် အပူပေးစနစ်များ ပြတ်တောက်ခဲ့ရသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း ယူကရိန်း၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှု အရေအတွက်မှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ထက် ၃၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားလာပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထက် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားလာကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဆိုသည်။

“ဒီလို မြင့်တက်လာတာဟာ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လာလို့ တင်မကဘဲ တာဝေးပစ်လက်နက်တွေကို ပိုမိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာတာ ကြောင့် လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးက အရပ်သားတွေကို ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ အန္တရာယ်တွေ နဲ့ ရင်ဆိုင်စေခဲ့ပါတယ်” ဟု ယူကရိန်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ဒန်နီယယ်လ် ဘဲလ် (Danielle Bell) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ အဆိုအရ အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှုမှာ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့က ယူကရိန်းအနောက်ပိုင်း တာနိုပီမြို့ (Ternopil) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးငယ် ရှစ်ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၃၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကလေးငယ် ၁၇ ဦးအပါအဝင် ၉၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ အဆိုအရ မိသားစု ၁၀ စုမှာ တစ်မိသားစုလျှင် အဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးထက်ပို၍ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရုရှားက အလုံးစုံစစ်ပွဲ စတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ အရပ်သား ၁၄,၉၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည့် သေဆုံးမှုများအပေါ် အခြေခံထားသော ကုလသမဂ္ဂ ကိန်းဂဏန်းများအရ သိရသည်။
သို့သော်လည်း အစီရင်ခံစာအများအပြားမှာ “အတည်ပြုရန် စောင့်ဆိုင်းနေဆဲ” ဖြစ်ခြင်း၊ ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်မရခြင်းနှင့် ရှေ့တန်းဒေသများသို့ ဝင်ရောက်နိုင်မှု ကန့်သတ်ချက်များရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ယူကရိန်းရှိ အရပ်သား ထိခိုက် သေဆုံးမှု “အမှန်တကယ် ကိန်းဂဏန်းမှာ ယခုထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်” ဟု ကုလသမဂ္ဂက ယခင်ကတည်းက ပြောကြားထားခဲ့သည်။

15/01/2026

ယူကရိန်း၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသစ် ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်အရ စစ်သည် ၂ သိန်း တပ်ပြေးနေပြီး ၂ သန်းခန့်မှာ စစ်မှုထမ်းရန် ရှောင်တိမ်းနေ

CNN-၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ရက်

ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ စစ်သည်အင်အား ၂ သိန်းခန့်မှာ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တာဝန်ကျရာနေရာများမှ စွန့်ခွာသွားခြင်း (AWOL) သို့မဟုတ် တပ်ပြေးဖြစ်နေသည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း ယူကရိန်း၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသစ် မိုင်ခေလို ဖယ်ဒိုရော့ဗ် (Mykhailo Fedorov) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသစ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ရန် မဲမခွဲမီ ယူကရိန်းပါလီမန်တွင် ပြောကြားခဲ့သော မိန့်ခွန်း၌ ဖယ်ဒိုရော့ဗ်က ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၂ သန်းခန့်မှာလည်း စစ်မှုထမ်းရန် ပျက်ကွက်မှုကြောင့် “အလိုရှိသူ” (wanted) စာရင်းသွင်းခံထားရကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။

ပိုမိုကြီးမားပြီး အင်အားတောင့်တင်းသော ရန်သူကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ခုခံကာကွယ် နေရခြင်း ကြောင့် ယူကရိန်းစစ်တပ်မှာ အလွန်အမင်း ဖိအားဒဏ်ခံနေရသည်။ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်ရှိ အခြေအနေများမှာလည်း အလွန်ကြမ်းတမ်းလှပြီး ကိဗ် (Kyiv) ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လူအင်အားနှင့် လက်နက်အင်အား မမျှတမှုများကြားမှ အဓိကကျသော နေရာများကို ထိန်းထားနိုင်ရန် ရုန်းကန်နေကြရသည်။

တပ်တွင်းစိတ်ဓာတ် ကျဆင်းနေခြင်းနှင့် တပ်ပြေးနှုန်း မြင့်မားနေခြင်းတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် ကောလာဟလများမှာ ကြာမြင့်စွာကပင် ထွက်ပေါ်နေခဲ့သော်လည်း၊ ဖယ်ဒိုရော့ဗ်၏ ပြောကြားချက်မှာ ဤပြဿနာ၏ အတိုင်းအတာ မည်မျှကြီးမားကြောင်းကို ယူကရိန်းအစိုးရ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းဥပဒေအရ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၆၀ ကြား အမျိုးသားအားလုံးသည် စစ်ဘက်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားရန်နှင့် စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားများကို အမြဲဆောင်ထားရန် လိုအပ်ပြီး၊ အသက် ၂၅ နှစ်မှ ၆၀ ကြား အမျိုးသားများသာ စစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်ခြင်း (Mobilization) ခံရမည်ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်း၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသော အသက် ၂၃ နှစ်မှ ၆၀ ကြား အမျိုးသားများအားလုံး နိုင်ငံပြင်ပသို့ ထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင်ထားသော်လည်း လူပေါင်းသောင်းနှင့်ချီ၍ တရားမဝင် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဖယ်ဒိုရော့ဗ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇလန်းစကီးက နိုင်ငံ၏ စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် “ကျယ်ပြန့်သော ပြောင်းလဲမှုများ” လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖယ်ဒိုရော့ဗ်သည် ယူကရိန်းသမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး လာမည့်အပတ်တွင် အသက် ၃၅ နှစ် ပြည့်မည်ဖြစ်သည်။ သူသည် ယူကရိန်း၏ ပထမ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သူ ဒန်းနစ် ရှမိုင်ဟဲလ် (Denys Shmyhal) ၏ နေရာတွင် အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖယ်ဒိုရော့ဗ်သည် ယခင်က ယူကရိန်း၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင် ကူးပြောင်းရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ ယူကရိန်း၏ အောင်မြင်သော ဒရုန်း စစ်ဆင်ရေး စီမံကိန်းများကို ကြီးကြပ်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သူက ပြောကြား ရာ၌ ယူကရိန်း၏ လူအင်အားအခက်အခဲကြောင့် နည်းပညာပိုင်း တိုးတက်လာမှုမှာ ပို၍ပင် အရေးကြီးလာကြောင်း ဆိုသည်။

စက်ရုပ်ရိုဘော့ (Robot) တွေ ပိုများလာရင် ဆုံးရှုံးမှုတွေ ပိုနည်းလာမယ်၊ နည်းပညာတွေ ပိုတိုးတက်လာရင် သေဆုံးမှုတွေ ပိုနည်းလာမယ်။ ယူကရိန်းသူရဲကောင်းတွေရဲ့ အသက်ဟာ တန်ဖိုးအရှိဆုံးပါပဲ” ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုအခါ ယူကရိန်းတွင် ဒရုန်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ ၅၀၀၊ လှိုင်းဖြတ်တောက်ရေး (jamming) ကိရိယာ ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်း ၂၀၀ နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဒုံးကျည်ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်း ၂၀ ကျော် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သူက ဆိုသည်။

စစ်တပ်အတွင်း နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို အားကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဖယ်ဒိုရော့ဗ်၏ တာဝန်သစ်တွင် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ရမည့် အချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဇလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

မိုင်ခေလို ဖယ်ဒိုရော့ဗ် (Mykhailo Fedorov) ၏ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ယူကရိန်း၏ ဒရုန်းထုတ်လုပ်မှု အခြေအနေ
ယူကရိန်း၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသစ် မိုင်ခေလို ဖယ်ဒိုရော့ဗ် သည် နည်းပညာနယ်ပယ်မှ တစ်ဆင့် စစ်မြေပြင်ကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ခဲ့သူအဖြစ် လူသိများသည်။ သူ၏ နောက်ခံနှင့် လက်ရှိဒရုန်းထုတ်လုပ်မှု အခြေအနေများကို အောက်တွင် အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ မိုင်ခေလို ဖယ်ဒိုရော့ဗ် ၏ နောက်ခံနှင့် အောင်မြင်မှုများ
ဒီဂျစ်တယ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အသက် ၂၈ နှစ်ဖြင့် ယူကရိန်း၏ အသက်အငယ်ဆုံး ဝန်ကြီး (ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းရေးဝန်ကြီး) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် "Diia" ဟုခေါ်သော အစိုးရ App ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံသားများ၏ မှတ်ပုံတင်၊ လိုင်စင်နှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုများကို ဖုန်းထဲတွင်ပင် အသုံးပြုနိုင်ရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Starlink နှင့် ချိတ်ဆက်မှု။ ရုရှားကျူးကျော်မှု စတင်ချိန်တွင် အီလွန်မာ့စ် ထံသို့ Twitter မှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ပြီး ယူကရိန်းအတွက် Starlink ဂြိုဟ်တုအင်တာနက် ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဒရုန်းတပ်မတော် (Army of Drones) ။ သူသည် "Army of Drones" စီမံကိန်းကို ဦးဆောင်ကာ အစိုးရမဟုတ်သော အလှူငွေများဖြင့် စစ်တပ်အတွက် ဒရုန်းထောင် ပေါင်းများစွာကို ဝယ်ယူပေးခဲ့ပြီး အရပ်သား ဒရုန်းမောင်းသူများကို စစ်သင်တန်း ပေးသည့် စနစ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။

၂။ ယူကရိန်း၏ ဒရုန်းထုတ်လုပ်မှု လက်ရှိအခြေအနေ
ယူကရိန်းသည် လူအင်အားနည်းပါးမှုကို နည်းပညာဖြင့် အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး ၎င်းတို့၏ ဒရုန်းစက်မှုလုပ်ငန်းမှာ သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ယူကရိန်းသည် FPV (First Person View) ဒရုန်း အစီးရေ ၁ သန်းကျော် ထုတ်လုပ်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး၊ လက်ရှိတွင် ထိုပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိရန် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသည်။

ဒရုန်းအမျိုးအစားစုံလင်မှု။
ပင်လယ်ပြင်ဒရုန်းများ (Sea Babies)။ ရုရှား၏ ပင်လယ်နက်စစ်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက် ရာတွင် အလွန်ထိရောက်သော ရေအောက်ဒရုန်းများကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်နေသည်။
အဝေးပစ်ဒရုန်းများ: ရုရှားနိုင်ငံအတွင်းပိုင်း ကီလိုမီတာ ၁,၀၀၀ ကျော်အထိ ပျံသန်းနိုင်သည့် တာဝေးပစ်ဒရုန်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

AI နည်းပညာ။ ရုရှား၏ လှိုင်းဖြတ်တောက်ရေး (Electronic Warfare) ကိရိယာများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန်အတွက် Artificial Intelligence (AI) အသုံးပြုပြီး ပစ်မှတ်ကို အလို အလျောက် ရှာဖွေနိုင်သည့် ဒရုန်းများကို Fedorov ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် စမ်းသပ် ထုတ်လုပ်နေသည်။

၃။ စိန်ခေါ်မှုများ
နည်းပညာပိုင်း တိုးတက်နေသော်လည်း Fedorov အတွက် အဓိက အခက်အခဲမှာ အစိတ်အပိုင်းများ (Components) ရရှိရေးဖြစ်သည်။ ဒရုန်းအတွက် လိုအပ်သော ချစ်ပ်ပြား (Chips) နှင့် အစိတ်အပိုင်း အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ရုရှားနှင့် တရုတ်၏ ဆက်ဆံရေးကြားတွင် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်း ပြတ်တောက်မည်ကို စိုးရိမ်နေရသည်။

ကရိန်း၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသစ် မိုင်ခေလို ဖယ်ဒိုရော့ဗ် (Mykhailo Fedorov) (ပုံ)

15/01/2026

နို့ဘူးများ၊ ခွေးဆွဲလျှောတိုက်လှည်းများနှင့် အီရန်ကို ဗုံးကြဲမည့်ခြိမ်းခြောက်မှုများကြားမှ ထရမ့်၏ ‘ရူးသွပ်ဖွယ်ကမ္ဘာ’ အကြောင်း

CNN- ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ရက်

ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပြောသလိုဆိုလျှင်တော့ ဒါဟာ “ရူးသွပ်နေတဲ့ ကမ္ဘာကြီး” (Crazy world) ပါပဲ။
ကမ္ဘာ့စိတ်အာရုံကို ဖမ်းစားထားနိုင်ပြီး လူကို အလွန်အမင်း မောဟိုက်နွမ်းနယ်စေသည့် အမေရိကန်သမ္မတ၏ သြဇာအာဏာမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။

ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် တင်းမာမှုများ ဖုံးလွှမ်းနေသလို အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ကာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းအထိပါ ထိုရိုက်ခတ်မှုများ ရောက်ရှိနေသည်။ လူတိုင်းက ကောင်းကင်ယံမှ ကျရောက်လာမည့် မီးတောက်များကို စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

ဆန္ဒပြသူများကို အီရန်အစိုးရက ရက်ရက်စက်စက် နှိမ်နင်းမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် “အကူအညီတွေ လာနေပြီ” ဟူသော သူ၏ ကတိစကားအတိုင်း အီရန်ကို ထရမ့် တိုက်ခိုက်လေမလား။ သို့မဟုတ် အီရန်အတွင်းမှ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခု၏ “ကွပ်မျက်မှုတွေ ရပ်တန့်တော့မယ်” ဆိုသည့် မရေမရာရှိသော အာမခံချက်အပေါ် အခြေခံပြီး သူက ရှောင်ထွက်သွားလေမလား။

“ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ကျနော်တို့ စောင့်ကြည့်သွားမှာပါ” ဟု သူက သတင်းထောက် များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ လူတိုင်းက ထရမ့် ဘာဆက်လုပ်မလဲဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့် နေကြသည်။

သူကတော့ ဘဲဥပုံရုံးခန်း (Oval Office) စားပွဲနောက်မှာ ထိုင်ရင်း၊ သံစုံတီးဝိုင်းတစ်ခုကို ဦးဆောင်နေသည့် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကဲ့သို့ပင် ခြိမ်းခြောက်မှုများ၊ ပရိယာယ်များနှင့် ဆဲရေးတိုင်းထွာမှုများကို အငြိုးတကြီး ပစ်ပေါက်နေရသည်ကို သဘောကျနေသည်။ သို့သော် သူ ဖန်တီးနေသည်မှာ သဟဇာတဖြစ်မှု မဟုတ်ဘဲ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပရမ်းပတာ ဖြစ်မှု များသာ ဖြစ်သည်။

ဆယ်စုနှစ်များစွာ အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ရပြီးနောက်၊ ယခုအခါ ကိုယ့်ပြည်သူ ကိုယ် အနည်းဆုံး ထောင်ဂဏန်းခန့် သတ်ဖြတ်ကာ ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းနေသည့် အီရန် အစိုးရ၏ ကတိကဝတ်များကို သူက ဘယ်လိုယုံကြည်နိုင်မှာလဲဟု မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က သူ၏ ထုံးစံအတိုင်း ဇာတ်ရှိန်သတ်ထားသော စကားလုံးများဖြင့် အဖြေပေးခဲ့သည်။

“ကျနော်တို့ သိလာရမှာပါ၊ ဒါပြီးရင် ကျနော် သိရပါလိမ့်မယ်။ ခင်ဗျားတို့လည်း သိရမှာပါ၊ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ကတော့ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်ဆီက သိထားရတယ်၊ ဒါဟာ အမှန် ဖြစ်ဖို့ လည်း ကျနော် မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဘယ်သူကသိနိုင်မှာလဲ ဟုတ်တယ်မလား။ ဘယ်သူကသိမှာလဲ။ ရူးသွပ်စရာ ကမ္ဘာကြီးပါပဲ” ဟု သူက သတင်းထောက်များကို ပြောသည်။

အထူးခြားဆုံးအချက်မှာ ထရမ့်သည် စစ်နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ အရေးကြီးကိစ္စရပ်များကို ပြောကြားနေစဉ်အတွင်း၊ ကျောင်းများတွင် ကလေးများကို အဆီအပြည့်ပါသော နို့များ တိုက်ကျွေးခွင့်ပြုသည့် ဥပဒေသစ်ကို အရောင်းမြှင့်တင်သည့် အခမ်းအနားကိုပါ ဘဲဥပုံ ရုံးခန်းတွင် ပူးတွဲကျင်းပနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

“ကျနော်တို့ ကလေးဘဝတုန်းက အချိန်တွေကို မှတ်မိကြသေးလား” ဟု သူက အီရန်ကို တိုက်ခိုက်တော့မလားဆိုသည့် အဖြေကို ငတ်မွတ်နေကြသော သတင်းထောက်အဖွဲ့ကို မေးမြန်းလိုက်သည်။

သမ္မတက စကားလမ်းကြောင်းကို ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲလိုက်ပြီး “အဲဒီတုန်းက လူတိုင်း နို့တစ်ဘူးတည်းကို အတူတူ သောက်ခဲ့ကြတာ။ ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ အဲဒီလို မလုပ်ကြ တော့ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားတို့က တစ်ယောက်ယောက်ကို ယုံကြည်တယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီလူ သောက်ပြီးသားကို သောက်ချင်တယ်ဆိုရင်၊ ဒါက ဒီမှာ ရှိတယ်၊ ခင်ဗျားတို့အတွက်ပဲ။ ဟုတ်ပြီလား” ဟု ပြောသည်။

“ဒါက နည်းနည်းတော့ လတ်ဆတ်နေတုန်းပဲ၊ ၅ ရက် ၆ ရက်လောက်ပဲ ရှိသေးတယ်” ဟု သမ္မတက သူ၏စားပွဲပေါ်တွင် တင်ထားသော နို့ဘူးကို ညွှန်ပြကာ ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဂရင်းလန်း (Greenland) ဇာတ်လမ်း၏ ထူးခြားသော အလှည့်အပြောင်း
ထရမ့်လက်ထက်တွင် အမြဲဖြစ်လေ့ရှိသလိုပင် ဝါရှင်တန်၌ ထူးဆန်းသောနေ့တစ်နေ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂရင်းလန်းသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ပြီး ယင်းကို ပိုင်ဆိုင်လိုသည့် ထရမ့်၏ တောင်းဆိုမှုအပြီးတွင် ဂရင်းလန်းနှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို အိမ်ဖြူတော်က ကြိုဆိုခဲ့သည်။

ဤခရီးစဉ်မှာ မည်မျှ ထူးဆန်းသည်ကို အလေးပေးဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါသည်။ အဆိုပါ တာဝန်ရှိသူများသည် ဒိန်းမတ်ပိုင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေဖြစ်သော ဂရင်းလန်းကို ရောင်းရန်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ထရမ့်အနေဖြင့် ၎င်းကို ဝယ်ယူရန် သို့မဟုတ် ကျူးကျော်ရန် မကြိုးစားသင့်ကြောင်း ပြောကြားရန် ဝါရှင်တန်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။

ထရမ့်၏ ပထမသက်တမ်းတုန်းကမူ အမေရိကန်၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရေးမူဝါဒ (Manifest Destiny) ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သည့် သမ္မတအဖြစ် သမိုင်းတွင်လိုသောဇောဖြင့် ဂရင်းလန်းကို လုယူရန် ကြိုးစားခြင်းမှာ ဟာသတစ်ခုကဲ့သို့ မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဒုတိယသက်တမ်း တွင်မူ၊ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ဖြစ်နေသော စစ်သေနာပတိချုပ် ထရမ့်ကို ဥရောပ ခေါင်းဆောင်များ က အလေးအနက်ထား သတိထားနေကြရပြီဖြစ်သည်။

ဤထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုမှာ ပို၍ပင် ထူးဆန်းနေရခြင်းမှာ ဂရင်းလန်းသည် နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင် နယ်မြေဖြစ်နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဒိန်းမတ်က ယင်းကို မကာကွယ်နိုင်ပါဘူး ဆိုသည့် ထရမ့်၏ ပြောဆိုချက်မှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိပေ။ ဒိန်းမတ်သည် ကမ္ဘာ့သြဇာအရှိဆုံး စစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်နေသည်။ အဆိုပါကျွန်းကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် နေတိုးအဖွဲ့ဝင် အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟု မှတ်ယူရမည်ဖြစ်သည်။

ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့် နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရိုယို တို့နှင့် ဆွေးနွေးမှုတွင် အဆိုးဆုံး ဖြစ်လာနိုင်သည်မှာ ယူကရိန်းခေါင်းဆောင်ကို ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်မျိုး ပြန်ဖြစ်လာရန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ဘေးဒုက္ခမျိုးကို ရှောင်လွှဲနိုင်ခဲ့ပုံရသော်လည်း၊ စိုးရိမ်နေသော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကမူ ဂရင်းလန်း၏ အနာဂတ်နှင့် ပတ်သက်၍ “အခြေခံကျကျ သဘောထားကွဲလွဲမှု” ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် အိုဗယ်ရုံးခန်း၌ သမ္မတက သူ၏ ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေးစနစ်အတွက် ဂရင်းလန်းကို လိုအပ်ကြောင်း ညည်းတွားခဲ့ပြီး၊ ရုရှားနှင့် တရုတ်တို့က အမေရိကန် အခြေစိုက်စခန်းရှိပြီးသား ထိုနယ်မြေထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

ထို့ပြင် သူသည် နေတိုးမဟာမိတ်၏ စစ်အင်အားအပေါ်လည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် လှောင်ပြောင်ခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ်သည် ၉/၁၁ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် “တစ်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်” ဆိုသည့် မူဝါဒကို လက်ကိုင်ထားကာ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ စစ်မြေပြင်တွင် အသက်ပေးခဲ့သည့် မဟာမိတ်ဖြစ်သည်။

“သူတို့ ပြီးခဲ့တဲ့လက အဲဒီမှာ ခွေးဆွဲလျှောတိုက်လှည်းတစ်စီး ထပ်တိုးလိုက်တယ်။ အခု ခွေးဆွဲလျှောတိုက်လှည်း နှစ်စီးဖြစ်သွားပြီ။ ဒါနဲ့တော့ အလုပ်မဖြစ်နိုင်ပါဘူး” ဟု ထရမ့်က လှောင်ပြောင်ပြောဆိုသည်။
တစ်နေ့တာအတွင်း ဂရင်းလန်းအရေးမှာ ပို၍ ထူးခြားလာခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ်က အဆိုပါကျွန်း သို့ စစ်အင်အား ထပ်မံစေလွှတ်မည်ဟု ပြောကြားလိုက်ပြီးနောက် စကန်ဒီနေးဗီးယား နိုင်ငံများကလည်း ပူးပေါင်းလာသည်။ ဆွီဒင်က စစ်သည်အင်အား အချို့စေလွှတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ နော်ဝေက လူနှစ်ဦး စေလွှတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီကလည်း စူးစမ်းလေ့လာရေး ခရီးစဉ် အဖြစ် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူ ၁၃ ဦး စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်ကလည်း ဂရင်းလန်းတွင် အရေးပေါ်ဖွဲ့စည်းလိုက် သော ‘Operation Arctic Endurance’ ၌ ပါဝင်ရန် ပြင်သစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို စေလွှတ် လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညနေပိုင်းတွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ဤသို့ စစ်အင်အားစေလွှတ်မှုများသည် ပြယုဂ်သက်သက်သာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ယင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အလွန်တုန်လှုပ်ဖွယ် ကောင်းလှသည်။ ဥရောပနိုင်ငံများသည် ရုရှား သို့မဟုတ် တရုတ်ထံမှ ကာကွယ်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ အနောက်အုပ်စု၏ အရေးအပါဆုံး ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည့် အမေရိကန်သမ္မတထံမှ နေတိုးနယ်မြေကို ကာကွယ်ရန် သူတို့၏ စစ်သည်များကို စေလွှတ်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။

အကျပ်အတည်းများစွာကို ကစားနေသည့် သမ္မတ
ကျန်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသည် ထရမ့်၏ သက်တမ်းနှစ်ခု၊ ၅ နှစ်တာအတွင်း အမေရိကန် တွင် ဖြစ်ပျက်နေသော ဘဝမျိုးကို မြည်းစမ်းနေကြရသည်။ သူတို့သည် စိတ်အလိုလိုက်ပြီး အုပ်ချုပ်တတ်သော၊ မည်သည့် မဟာဗျူဟာမှ မရှိဘဲ လူတိုင်းကို ခန့်မှန်းရခက်အောင် လုပ်ထားခြင်းမှာပင် သူ၏ မဟာဗျူဟာဖြစ်နေသော သမ္မတတစ်ဦးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထရမ့်၏ ထောက်ခံသူများကမူ သူ၏ ခန့်မှန်းရခက်မှုမှာ အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာကြီးကို အမြဲသတိရှိနေစေကာ အမေရိကန်၏ အာဏာနှင့် သြဇာကို ပြန်လည် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ထရမ့်တွင် ငြင်းပယ်၍မရသော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အောင်မြင်မှုအချို့ ရှိသည်။ အခြားသမ္မတများ မလုပ်ရဲခဲ့သည့် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိုးနှက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗင်နီဇွဲလားတွင် မာဒူရိုအလွန်အတွက် အစီအစဉ်မရှိသော်လည်း၊ ထိုနိုင်ငံမှ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ပြည်သူများကတော့ အာဏာရှင်ကို လွမ်းဆွတ်နေကြမည် မဟုတ်ပေ။

သို့သော် ထရမ့်သည် ဘောလုံးများစွာကို မပြုတ်ကျအောင် မောဟိုက်စွာ လှည့်ကစား နေရသည့် မျက်လှည့်ဆရာတစ်ဦးကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ထရမ့်၏ ကံတရားမှာ ထာဝရ တည်မြဲနေမည် မဟုတ်ပေ။

အီရန်အခြေအနေမှာ သူ၏ စိတ်လိုက်မာန်ပါ လုပ်တတ်သော ခေါင်းဆောင်မှုအတွက် အကောင်းဆုံး ဥပမာဖြစ်သည်။ အီရန်က ဆန္ဒပြသူများကို မနှိမ်နင်းရန် သတိပေးချက်ကို လျစ်လျူရှုခဲ့ခြင်းကြောင့် စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်ရန် လမ်းစများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အမေရိကန်က ကာတာရှိ အခြေစိုက်စခန်းမှ ဝန်ထမ်းအချို့ကို ထွက်ခွာခိုင်းထားပြီး၊ နိုင်ငံအများအပြားကလည်း သူတို့၏ နိုင်ငံသားများကို အီရန်မှ ထွက်ခွာရန်နှင့် ထိုဒေသသို့ ခရီးမသွားရန် သတိပေးထားသည်။

သို့သော်လည်း ထရမ့်သည် တိုက်ခိုက်ရန် နောက်တွန့်နေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ပွဲဝင်ရန် အမိန့်ပေးခြင်းမှာ မည်သည့်သမ္မတအတွက်မဆို ခက်ခဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းက အမေရိကန်ကို ရေရှည် စစ်ပွဲထဲသို့ ဆွဲခေါ်သွားနိုင်ပြီး၊ ထရမ့်၏ “အမေရိကန် ဦးစားပေး” (America First) ဝါဒကို ထောက်ခံသူများက ယင်းကို သဘောကျမည်မဟုတ်ပေ။

ယခင်က သမ္မတများသည် အီရန်ဆန္ဒပြသူများကို လှုံ့ဆော်သကဲ့သို့ မဖြစ်စေရန် အထူး သတိထားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထရမ့်ကတော့ ထိုသို့သော စိုးရိမ်ပူပန်မှုမျိုး မရှိပေ။ “အီရန်မျိုးချစ်တို့ရေ၊ ဆက်ပြီး ဆန္ဒပြကြပါ။ မင်းတို့ရဲ့ အင်စတီကျူးရှင်းတွေကို သိမ်းပိုက်ကြပါ!!!... အကူအညီတွေ လာနေပါပြီ” ဟု သူက Truth Social တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

အကယ်၍ သူ ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေခဲ့မည်ဆိုလျှင်၊ ရေရှည်တွင် ယင်းကို မဟာဗျူဟာမြောက်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သစ္စာဖောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ခံရနိုင်သည်။

သမားရိုးကျ မူဝါဒလုပ်ငန်းစဉ်များကို အထင်သေးပြီး၊ သူ၏ ဗီဇအတိုင်း ဆောင်ရွက်ကာ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မြတ်နိုးသူဟု ပြောဆိုသော်လည်း စစ်ရေးအရ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုလိုလားလာသော အမေရိကန်သမ္မတအတွက် အချိန်က စကားပြော လာတော့မည်ဖြစ်သည်။
သူပြောသလိုပါပဲ၊ ဒါဟာ “ရူးသွပ်စရာ ကမ္ဘာကြီး” ပါပဲ။

ဤဆောင်းပါးကို လေ့လာဆန်းစစ်သူ စတီဖင်ကောလင်းဆန်(Stephen Collinson) က CNN တွင် တင်ပြသည်
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အိမ်ဖြူတော်၏ Oval ရုံးခန်းတွင် နို့ထွက်ပစ္စည်းမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဥပဒေကြမ်းလက်မှတ်ရေးထိုးပွဲတစ်ခုအတွင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားနေစဉ်။ Anna Moneymaker/Getty Images (ပုံ)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကက်ပီတယ်တောင်ကုန်းတွင် အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လာ့စ် လိုကေး ရက်စ်မူဆန်နှင့် ဂရင်းလန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗီဗီယန် မော့ဇ်ဖဲလ်ဒ်တို့သည် မီဒီယာများနှင့် စကားပြောဆိုနေကြစဉ် (နေသန် ဟောင်းဝပ်/ရိုက်တာ) (ပုံ)

ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်နေ့က အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့တွင် အစိုးရဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ။ Getty Images (ပုံ)

15/01/2026

ပြည်သူ့အကျိုးကိုသာ ရှေးရှုဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်ဆိုပြီး ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နေတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော

ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်။

ပြည်သူ့အကျိုးကိုသာ ရှေးရှုပြီး ရည်မှန်းချက်ထား ဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်လို့ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နေတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ဒီကနေ့ ကယားပြည်နယ်နေ့မှာ ပေးပို့တဲ့သဝဏ်လွှာထဲ ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြည်သူ့အကျိုးကိုသာ ရှေးရှုပြီး အမျိုးသားရည်မှန်းချက် (၂)ရပ်အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်နေသလို တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ ဆန္ဒနဲ့အညီ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ဖို့ကို နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် (၂)ရပ်အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ သဝဏ်လွှာထဲ အချို့တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဟာ လူငယ်တွေကို သွေးထိုးမြှောက်ပင့်ပြီး တိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်တာ၊ နယ်မြေချဲ့ထွင်တာတွေကို လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။

နောက်ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံကြီးအချို့က မီးလောင်ရာ လေပင့်နေတာကြောင့် အခုအချိန်အထိ မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေတာလို့ အာဏာလု မင်းအောင်လှိုင်က ပြောဆိုထားပါသေးတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒေသမတည်ငြိမ်အောင်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တာ နှောင့်နှေးအောင် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားတွေက လုပ်ဆောင်နေတာဟာ ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်ပြီး သမိုင်းမှာ အမည်းစက်အနေနဲ့ ကျန်ရစ်ခဲ့မယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

လက်တွေ့မှာတော့ ပြည်သူ့အကျိုး ဆောင်ရွက်နေတယ်ဆိုတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ နိုင်ငံ့အာဏာကို အတင်းအဓမ္မ လုယူပြီး တိုင်းရင်းသားဒေသတွေအပါအဝင် နိုင်ငံတဝန်းကို နေ့တိုင်း လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေကာ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေကို ကျူးလွန်နေတာပါ။

အခုလရဲ့ (၁၀)ရက်တာကာလမှာ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်တာတွေကြောင့် ‌အရပ်သားသေဆုံးသူ (၂၀)ကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ AAPP ရဲ့ ထုတ်ပြန်ထားချက်အရ သိရပါတယ်။