04/08/2025
#?
Basilika ni inzu y’ugusengeramwo y’abakirisu, ifise uburyo budasanzwe yubatseko, kandi ikaba ifise akamaro kanini mu bijanye n’amateka canke ukwemera. Ngibi bimwe mu bisobanura vyerekana basilika:
Insiguro
Basilika ni inyubakwa y’ugusengeramwo y’abakirisu, yubatswe hakurikijwe umugambi wihariye, akenshi ifise ishusho y’umusaraba w’ikiratini (croix latine). Basilika nyinshi ziri mw’Idini rya Gatolika ikomoka i Roma, ariko kandi no mu yandi madini ya gikirisu harimwo basilika.
Ibimenyetso vyayo
Basilika ziramaze kumenyekana kubera ibi bikurikira:
Zikunze kugira ishusho y’umusaraba w’ikiratini
Zirimwo igice nyamukuru (nef) n’utundi turuhande (nefs latérales)
Umugabane wa “transept” uca hagati muri nef nyamukuru
Igice c’ikoraniro (chœur) canke aheranda (sanctuaire) kiri ku mpera y’ubuseruko bw’inyubakwa
Ziba ziryoshewe cane n’udukoresho tw’akaranga nka za mozaiki, amafoto yanditswe ku nkuta (fresques), n’ibishusho vy’ubuhinga
Ubwoko bwa basilika
Hariho ubwoko butandukanye bwa basilika:
Basilika nkuru (Majeures): ni basilika zine nyamukuru ziri i Roma, zifise agaciro kanini cane mu bukirisu. Izo ni:
Basilika y’i Mutima mweranda Petero (Saint-Pierre)
Basilika y’i Mutima mweranda Yohani wa Laterano (Saint-Jean-de-Latran)
Basilika y’i Bikira Mariya mukuru (Sainte-Marie-Majeure)
Basilika y’i Mutima mweranda Paulo hanze y’inkike za Roma (Saint-Paul-hors-les-Murs)
Basilika ntoya (Mineures): ni amasengero yahawe izina rya basilika n’umwungere mukuru (pape), ariko atari ku rugero rumwe n’izonkuru.
Akamaro ka basilika
Basilika zifise akamaro kanini kubera ibi:
Ziba ahantu h’isengesho hakongera hakanagenderwa (pèlerinage) ku bakirisu
Zigaragaza ubuhinga bwo kwubaka amasengero n’ubugeni bw’iyobokamana
Zikunze kuja mu mateka y’ivyabaye bikomeye mu Idini rya Gatolika
Mu gusozera, basilika ni inyubakwa z’ugusengeramwo z’abakirisu, zifise uburyo budasanzwe bw’ukwubakwa be n’akamaro kanini mu mateka canke mu vy’ukwemera. Ziba ahantu hagustse.
